تحلیل تطبیقی تاثیر سرمایه اجتماعی و حکمرانی خوب بر توسعه انسانی در فنلاند و ترکیه

توسعه انسانی در جوامع معاصر تحت تاثیر تعامل پیچیده میان؛ کیفیت حکمرانی و ظرفیت های اجتماعی شکل می گیرد. سرمایه اجتماعی به عنوان یکی از ابعاد کلیدی سرمایه نهادی، می تواند در چارچوب های حکمرانی متفاوت مسیرهای متمایزی را برای بهبود توسعه انسانی ایجاد کند. این پژوهش با هدف واکاوی ساختار علی میان سرمایه اجتماعی، حکمرانی خوب و توسعه انسانی، دو کشور فنلاند و ترکیه را که نمایانگر دو الگوی متضاد نهادی و اجتماعی هستند، مورد مطالعه قرار داده است. بدین منظور از مدل سازی معادلات ساختاری مبتنی بر رویکرد کمترین مربعات جزئی (PLS-SEM) استفاده شد و داده های دوره ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۲ به کار گرفته شدند. شاخص های سرمایه اجتماعی از پیمایش ارزش های جهانی، داده های حکمرانی از بانک جهانی و شاخص های توسعه انسانی از گزارش های برنامه توسعه ملل متحد استخراج شده اند. یافته ها نشان داد؛ سرمایه اجتماعی در هر دو کشور نقش تعیین کننده ای در بهبود توسعه انسانی ایفا می کند، اما الگوی اثرگذاری آن متفاوت است: در فنلاند، سرمایه اجتماعی عمدتا از طریق بهبود حکمرانی عمل کرده و اثر مستقیم آن بر توسعه انسانی محدود یا منفی است؛ در حالی که در ترکیه این متغیر تاثیر مستقیم و بسیار قوی بر توسعه انسانی دارد و نقش حکمرانی رسمی در این مسیر بسیار ضعیف است. همچنین رابطه میان حکمرانی خوب و توسعه انسانی در فنلاند منفی و در ترکیه نزدیک به بی اثر مشاهده شد. این تفاوت ها بیانگر آن است که زمینه های نهادی، کیفیت حکمرانی و ساختار اجتماعی می توانند مسیرهای علی میان سازه ها را به طور بنیادین تغییر دهند. نتایج پژوهش ضمن برجسته ساختن نقش سرمایه اجتماعی به عنوان محرک پایدار توسعه انسانی، بر ضرورت طراحی سیاست هایی تاکید می کند که با توجه به تفاوت های نهادی و فرهنگی هر کشور، سازوکارهای اثرگذاری آن را به صورت متمایز در نظر بگیرند.

کلیدواژه ها:

توسعه انسانی ، حکمرانی خوب ، سرمایه اجتماعی ، معادلات ساختاری ، تحلیل تطبیقی