وقتی رشد نابرابر می شود: آثار آستانه ای چرخه های تجاری بر توزیع ثروت در ایران

در این مطالعه، تاثیر چرخه های تجاری تولید بر نابرابری ثروت در ایران طی سال های ۱۳۷۰ تا ۱۴۰۳ با استفاده از مدل رگرسیون انتقال ملایم(STR) تحلیل شده است. برای استخراج چرخه های تجاری، از فیلتر کریستیانو-فیتزجرالد(CF) بهره گرفته شد. مدل STR امکان بررسی اثر غیرخطی چرخه های تجاری بر نابرابری ثروت را فراهم می کند، به گونه ای که؛ این اثر بسته به سطح نرخ رشد اقتصادی، متغیر است. نتایج نشان می دهد؛ در اقشار ثروتمند(۱ و ۱۰ درصد بالا)، اثر چرخه های تجاری پس از عبور نرخ رشد اقتصادی از آستانه ۴/۵ درصد، به صورت ملایم و تدریجی افزایش می یابد، که بیانگر تمرکز ثروت در دوره های رشد اقتصادی بالا است. در مقابل، اقشار میانی و پایین جامعه(۴۰ درصد میانی و ۵۰ درصد پایین) تاثیرات چرخه های تجاری را به صورت تدریجی تر و ملایم تر تجربه می کنند. همچنین، نرخ تورم و بیکاری تاثیر متفاوتی بر نابرابری در گروه های مختلف دارند؛ در طبقات بالاتر، این متغیرها اثر مثبت یا کمتر منفی دارند، اما در طبقات پایین تر اثرات آن ها منفی است که منعکس کننده تفاوت های ساختاری و تاب آوری اقتصادی گروه هاست. این یافته ها با نظریه پیکتی مبنی بر برتری نرخ بازده سرمایه نسبت به رشد اقتصادی هم خوانی دارد و نشان می دهد رشد اقتصادی بدون سیاست های توزیعی مناسب می تواند نابرابری را تشدید کند.

کلیدواژه ها:

نابرابری ثروت ، چرخه های تجاری ، رگرسیون انتقال ملایم ، آستانه رشد اقتصادی