گونه شناسی برنامه های حمایتی از کودکان و نوجوانان در اسناد توسعه ایران: تحلیل برنامه های اول تا هفتم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران

پژوهش به دنبال شناسایی چیستی و چگونگی حمایت از کودکان و نوجوانان در برنامه­های توسعه اول تا هفتم جمهوری اسلامی ایران بود، در این راستا دو پرسش؛ چه حمایت هایی از قشر کودک و نوجوان در برنامه­ های توسعه­ جمهوری اسلامی ایران، مطرح شده اند؟ و حمایت های تعریف شده از کودکان و نوجوانان در طول برنامه­های اول تا هفتم توسعه برای قشر کودک، چه گونه ها و فضای معنایی دارند؟ راهنمای گردآوری و تحلیل اطلاعات پژوهش بودند. تحقیق با روش کیفی تحلیل مضمون انجام شد؛ ابتدا با استفاده از منطق اکتشاف، اسناد و منابع موجود شناسایی شده و سپس به بررسی و تحلیل اولیه اسناد مربوطه پرداخته شد. در گام دوم، به احصاء مضامین به عنوان سازه های انتزاعی یا همان سازه های انتزاعی که در نظریه داده بنیاد به عنوان مقولات و در تحلیل محتوا به عنوان کدگذاری ضمنی مطرح می شوند، پرداخته شد. یافته­ها نشان دادند؛ در همه­ی برنامه­ های توسعه، مفهوم کودک و نوجوان در برابر قشر بزرگسال» تعریف شده­اند؛ لذا بزرگسالی دیگری کودکی است. در همه برنامه های توسعه اول تا هفتم، کودکان و نوجوانان در قالب جمعیت زیر ۱۸ سال، مورد توجه و برنامه ریزی برای حمایت بوده اند. با وجود اینکه برخی حمایت ها همچون آموزش و پرورش، بهداشت و سلامت، هویت، تابعیت و تعلق، کودکان دارای شرایط ویژه و خانواده محوری به شکل ثابت در همه هفت برنامه توسعه تکرار شده اند اما در هر برنامه، برخی حمایت ها به شکل ویژه مورد توجه بوده اند که تعیین کننده روح کلی آن برنامه می باشند. چنین امری بیانگر زمینه مند بودن برنامه های توسعه و توجه آنها به مسائل و ضرورت های روز جامعه است.

کلیدواژه ها:

کودک ، برنامه توسعه ، حقوق کودک ، آینده سازان ، جوانی جمعیت