تاثیر کووید-۱۹ بر الگوی مصرف و هزینه های نسخه های دارویی در ایران

همه گیری کووید‑۱۹ با تاثیر گذاری بر ارائه خدمات درمانی و رفتار مصرف کنندگان، تغییراتی در الگوی نسخ دارویی تجویز شده ایجاد کرد. این پژوهش به بررسی اثر کووید‑۱۹ بر تعداد و هزینه نسخ دارویی در ایران می پردازد. در این پژوهش از روش تحلیل سری های زمانی منقطع و نرم افزار EViews۱۰ استفاده گردید. داده های مربوط به تعداد و هزینه نسخ دارویی به صورت ماهانه و استانی از ابتدای ۱۳۹۷ تا پایان ۱۴۰۰ (۲۴ ماه قبل و ۲۴ ماه بعد از همه گیری) از سازمان بیمه سلامت ایران استخراج شد. برای حذف اثر تورم، هزینه های حقیقی محاسبه گردید. یافته ها نشان داد پیش از کووید‑۱۹روندی کاهنده در نسخ دارویی وجود داشت که با آغاز همه گیری در فروردین ۱۳۹۹ با کاهش ناگهانی همراه شد. این روند تا پایان ۱۳۹۹ ادامه یافت، و در ۱۴۰۰ روند تعدیلی آغاز شد. تعداد نسخ در سال ۱۳۹۹ نسبت به ۱۳۹۸ و ۱۳۹۷ به ترتیب ۶۰ و ۶۲ درصد کاهش داشت، اما در سال ۱۴۰۰، ۷۲ درصد افزایش نسبت به ۱۳۹۹ داشت. روند تعدیلی سال ۱۴۰۰ نتوانست کاهش شدید ناشی از کووید‑۱۹ را جبران کند و جز در چند ماه، نسخ دارویی تجویز شده به سطح پیش از همه گیری بازنگشت. همچنین، سهم پرداخت از جیب بیماران از کل هزینه های حقیقی در ۱۴۰۰ تقریبا دو برابر شد که نشان دهنده افزایش بار مالی بر مصرف کنندگان است.

کلیدواژه ها:

کووید-۱۹ ، سری زمانی منقطع ، نسخه های تجویزی ، هزینه های دارویی ، پرداخت از جیب