عوامل موثر بر تحقق شهر دوستدار سالمند در زابل در دوران پساکرونا

بحران های محیطی، اجتماعی و بهداشتی در دهه های اخیر، به ویژه همه گیری ویروس کرونا، تاثیر قابل توجهی بر سالمندان داشته است. این قشر که در نیمه دوم زندگی قرار دارند، با چالش هایی چون انزوا، کاهش تعاملات اجتماعی و نیاز به مراقبت های ویژه مواجه اند. با وجود این، در مطالعات کیفیت زندگی شهری، نیازها و شرایط سالمندان کمتر مورد توجه قرار گرفته است. مفهوم «شهر دوستدار سالمند» بر ایجاد محیط های فیزیکی و اجتماعی تاکید دارد که استقلال و مشارکت فعال سالمندان را حفظ کرده و زمینه زندگی سالم، ایمن و باکیفیت را فراهم می کند. این پژوهش با هدف بررسی دیدگاه سالمندان شهر زابل درباره ویژگی های شهر دوستدار سالمند در دوران پساکرونا و با توجه به نرخ بالای مهاجرت فرستی انجام شد. جامعه آماری شامل تمامی سالمندان ساکن زابل بود که نمونه ای ۱۲۰ نفره به روش تصادفی انتخاب شد. روش تحقیق توصیفی–تحلیلی و تحلیل داده ها با آزمون های آماری شامل واریانس، رگرسیون خطی، تخمین گر OLS و مدل LPM انجام شد. یافته ها نشان داد مولفه های شهر دوستدار سالمند در چهار شاخص اصلی قابل تحلیل است: شکل گیری محیط دوستدار سالمند، دانش و مهارت های زندگی فعال و سالم، یکپارچه سازی خدمات و تقویت کارآفرینی سالمندان. شاخص محیط دوستدار سالمند بیشترین اهمیت را دارد و زیرشاخص های آن شامل شرایط محله ای، امنیت حمل ونقل عمومی، فضاهای سبز و فرهنگی و سطح اعتماد اجتماعی است. سایر شاخص ها با عوامل پاسخگویی ادارات محلی، تامین منابع مالی و کیفیت هوا تقویت می شوند. بر این اساس، ارتقای وضعیت زابل به شهر دوستدار سالمند نیازمند سیاست های حمایتی و ایجاد محیط های توانمندساز برای بهبود کیفیت زندگی سالمندان در دوران پساکرونا است.

کلیدواژه ها:

محیط دوستدار سالمند ، سالمندی فعال ، پارادوکس مشارکت محله ، پیری در محل ، زابل