مروری بر ابعاد مختلف هیدرولوژیکی، هیدرودینامیکی و کیفی مدل سازی یکپارچه رسوب گذاری مخازن

پدیده رسوب گذاری در مخازن سدها ناشی از دو محرک اصلی شامل تغییر اقلیم و کاربری اراضی، تاب آوری سازه ای، ظرفیت ذخیره سازی مفید و کیفیت آب پهنه های آبی را در سراسر جهان و به ویژه در مناطق کوهستانی و نیمه خشک با چالش های اساسی مواجه ساخته است. پژوهش مروری حاضر با هدف ارزیابی نظام مند و تحلیلی زنجیره مدل سازی یکپارچه مبدا تا مقصد، چالش های اتصال مدل های هیدرولوژی حوضه آبریز و هیدرودینامیک مخزن، روش شناسی تفکیک کمی سهم محرک ها و اندرکنش فرآیندهای فیزیکی رسوب با دینامیک بیوژئوشیمیایی مخزن را مورد بررسی قرار می دهد. نتایج این بررسی نشان می دهد که رویکردهای ساده و تک مدلی به دلیل نادیده گرفتن ماهیت پیوسته انتقال رسوب و عدم تطابق در مقیاس های زمانی و طبقه بندی گونه های آلی و رسوبی، از پیش بینی دقیق پاسخ های سیستم ناتوان هستند. تفکیک سهم عوامل از طریق ماتریس سناریوهای متقاطع اثبات می کند که دگرگونی کاربری اراضی و تغییر اقلیم دارای رفتاری هم افزا و غیرخطی در تشدید بارهای رسوبی هستند. از سوی دیگر، در سیستم مخزن، جریان های غلیظ گل آلود با هدایت رسوبات ریزدانه حاوی فسفر به اعماق و وقوع لایه بندی حرارتی پایدار، شرایط بی هوازی و پدیده بارگذاری درونی مواد مغذی را تشدید کرده که با واژگونی ستون آب در پاییز، تشدید تغذیه گرایی و شکوفایی جلبکی را رقم می زند. در نهایت، این مقاله نقشه راهی کاربردی مبتنی بر کالیبراسیون ترتیبی، به کارگیری سنجش از دور و بهینه سازی بهره برداری از دریچه های تحتانی جهت ارتقای پایداری مخازن ارائه می نماید.

کلیدواژه ها:

رسوب گذاری مخزن ، مدل سازی یکپارچه مبدا تا مقصد ، تغییر اقلیم ، کاربری اراضی