اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) بر هیجان خواهی زنان متاهل دارای تعارض زناشویی

هدف: تعارضات زناشویی مزمن با ایجاد گسست های روانی و احساس درماندگی، انگیزش رفتارهای پرخطر و تمایلات تکانشی ناشی از هیجان خواهی مهارنشده را تشدید می کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) بر نمره کلی و مولفه های هیجان خواهی زنان متاهل دارای تعارض زناشویی به مرحله اجرا درآمد. روش پژوهش: این مطالعه از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون–پس آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش را کلیه زنان متاهل درگیر با تعارضات زناشویی مراجعه کننده به مراکز مشاوره و خدمات روان شناختی شهر گرمی در سال ۱۴۰۰ تشکیل دادند. با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند، تعداد ۳۰ زن واجد ملاک های ورود انتخاب و با گمارش تصادفی در دو گروه مساوی ۱۵ نفره (آزمایش و کنترل) جای دهی شدند. گروه آزمایش مداخله درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) را طی ۸ جلسه ۹۰ دقیقه ای دریافت نمود، در حالی که گروه کنترل در فهرست انتظار قرار داشت. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس هیجان خواهی زاکرمن (فرم پنجم- SSS-V) و پرسشنامه تعارضات زناشویی ثنایی بود. داده های جمع آوری شده با استفاده از تحلیل کوواریانس تک متغیره (ANCOVA) و تحلیل کوواریانس چندمتغیره (MANCOVA) در نرم افزار SPSS-۲۶ مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها: نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که پس از کنترل اثر پیش آزمون، تفاوت معناداری بین میانگین نمرات پس آزمون هیجان خواهی دو گروه آزمایش و کنترل وجود دارد. اندازه اثر بیانگر آن بود که ۴۳.۹ درصد از واریانس کاهش هیجان خواهی و مهار تکانش وری ناشی از مداخله درمانی ACT بوده است. همچنین نتایج مانکوا نشان داد که درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد توانسته است به شکلی معنادار خرده مقیاس های هیجان خواهی ماجراجویانه، تجربه خواهی، عدم بازداری و حساسیت به کسالت را در گروه آزمایش تعدیل نماید. نتیجه گیری: درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد با ارتقای انعطاف پذیری روان شناختی، گسلش شناختی از تکانه ها، پذیرش تجارب درونی دردناک و هدایت انرژی فرد به سمت تعهد به رفتارهای مبتنی بر ارزش های زناشویی و فردی، رویکردی کارآمد جهت تعدیل هیجان خواهی افراطی و بازداری های مخرب در زنان مواجه با تعارضات زناشویی است.

کلیدواژه ها:

درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) ، هیجان خواهی ، تعارض زناشویی ، انعطاف پذیری روان شناختی ، گسلش شناختی.