نقش یادگیری اجتماعی در توسعه مهارت های همدلی و همکاری در دانش آموزان مقطع ابتدایی

این پژوهش با هدف بررسی نقش یادگیری اجتماعی در ارتقای سطوح همدلی و مهارت های همکاری در دانش آموزان دوره ابتدایی انجام شد. با توجه به اهمیت رشد مهارت های اجتماعی در سنین نخستین تحصیلی، این مطالعه بر این فرض استوار بود که یادگیری از طریق مشاهده الگوهای رفتاری و تقلید از همسالان، می تواند تغییرات معناداری در سازه های عاطفی و رفتاری کودکان ایجاد کند. مسئله اصلی پژوهش این بود که آیا مداخلات مبتنی بر نظریه یادگیری اجتماعی می تواند به عنوان راهکاری برای تقویت درک متقابل و توانایی کار گروهی در محیط مدرسه عمل کند یا خیر. اهمیت این موضوع در ضرورت گذار از آموزش های صرفا دانش محور به سمت آموزش های مهارت محور و اجتماعی در نظام های آموزشی مدرن نهفته است. در این راستا، پژوهش حاضر با استفاده از روش نیمه آزمایشی و با بهره گیری از طرح پیش آزمون-پس آزمون بر روی یک گروه آزمایش و یک گروه کنترل اجرا گردید. ابزارهای گردآوری داده ها شامل پرسشنامه های استاندارد همدلی و مقیاس های مشاهده رفتاری برای سنجش مهارت های همکاری بود. فرآیند مداخله شامل اجرای برنامه های آموزشی مبتنی بر مدل سازی رفتاری، نقش آفرینی و فعالیت های گروهی تحت نظارت معلم بود که در بستری از تعاملات اجتماعی طراحی شده بود. داده های حاصل از این مداخلات با استفاده از آزمون های آماری تی زوجی، واریانس یک طرفه و ضریب همبستگی پیرسون مورد تحلیل قرار گرفتند تا میزان تغییرات و روابط میان متغیرهای اصلی پژوهش با دقت علمی استخراج شود. یافته های پژوهش نشان داد که اجرای برنامه یادگیری اجتماعی تاثیر بسیار معناداری بر افزایش سطوح همدلی (p<۰.۰۱) و ارتقای مهارت های همکاری در گروه آزمایش داشته است. نتایج حاکی از آن است که رشد در مهارت های همکاری با افزایش ظرفیت همدلی دانش آموزان رابطه همبستگی بسیار قوی (r=۰.۸۲) دارد. این دستاوردها تایید می کنند که مشاهده الگوهای مثبت می تواند منجر به درونی سازی رفتارهای اخلاقی و تعاملی شود. در نهایت، این مطالعه پیشنهاد می کند که برنامه ریزان آموزشی باید یادگیری اجتماعی را به عنوان یک رکن اصلی در برنامه های درسی مقطع ابتدایی ادراج کنند تا زیربنای سلامت روان و توانمندی های اجتماعی نسل آینده تقویت گردد.

کلیدواژه ها:

یادگیری اجتماعی ، همدلی ، مهارت های همکاری ، دانش آموزان دوره ابتدایی ، مدل سازی رفتاری ، هوش هیجانی