تاثیر یادگیری مبتنی بر بازی وارسازی (Gamification) و تعاملات اجتماعی بر انگیزه تحصیلی دانش آموزان دبیرستانی

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر یادگیری مبتنی بر بازی وارسازی و تعاملات اجتماعی بر انگیزه تحصیلی دانش آموزان دبیرستانی انجام شده است. رویکرد پژوهش ترکیبی از نوع اکتشافی متوالی بود که در بخش کیفی با استفاده از روش پدیدارشناسی توصیفی، ۲۴ نفر از دانش آموزان، معلمان و طراحان آموزشی دارای تجربه در زمینه بازی وارسازی و یادگیری مشارکتی مورد مصاحبه های نیمه ساختاریافته عمیق قرار گرفتند و در بخش کمی، با استفاده از روش شبه تجربی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل، ۱۲۰ نفر از دانش آموزان دوره متوسطه دوم شهر شیراز به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و دو گروه کنترل جایدهی شدند. داده های کیفی با روش کلایزی و داده های کمی با آزمون های تحلیل کوواریانس و تی همبسته تحلیل شدند. یافته های کیفی در قالب ۴ مضمون اصلی و ۲۰ مضمون فرعی شامل ابعاد و مولفه های بازی وارسازی موثر بر انگیزه (عناصر چالش آفرین، پاداش و بازخورد فوری، پیشرفت و سطح بندی، داستان پردازی، رقابت و همکاری)، نقش تعاملات اجتماعی در انگیزه تحصیلی (حمایت همسالان، رقابت سازنده، همکاری و مشارکت، احساس تعلق به گروه)، مکانیسم های تاثیر (افزایش خودکارآمدی، کاهش اضطراب، تقویت شایستگی، و افزایش خودمختاری)، و عوامل تعدیل گر (ویژگی های فردی، فرهنگ مدرسه، کیفیت طراحی، و حمایت معلم) شناسایی شدند. نتایج کمی نشان داد که یادگیری مبتنی بر بازی وارسازی به همراه تعاملات اجتماعی، تاثیر مثبت و معناداری بر انگیزه تحصیلی دانش آموزان دارد و گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل، افزایش معناداری در انگیزه تحصیلی نشان داد. همچنین، اثر تعاملی بازی وارسازی و تعاملات اجتماعی بر انگیزه تحصیلی، از اثر هر یک از این دو عامل به تنهایی بیشتر بود. بر اساس یافته ها، طراحی محیط های یادگیری مبتنی بر بازی وارسازی همراه با بسترهای تعامل اجتماعی، آموزش معلمان برای استفاده موثر از بازی وارسازی، و ایجاد تعادل بین رقابت و همکاری، از مهم ترین راهبردهای ارتقای انگیزه تحصیلی شناسایی شدند.

کلیدواژه ها:

بازی وارسازی ، تعاملات اجتماعی ، انگیزه تحصیلی ، یادگیری مشارکتی ، دانش آموزان دبیرستانی