پیشگیری از قلدری در محیط مدرسه: مروری بر راهبردها و مداخلات موثر

قلدری در محیط مدرسه یکی از پایدارترین و آسیب زا ترین مسائل رفتاری در نظام های آموزشی جهان است که پیامدهای منفی آن بر سلامت روان، عملکرد تحصیلی و روابط بین فردی دانش آموزان به طور گسترده مستند شده است. شیوع بالای این پدیده در مدارس ایران—تا ۳۱ درصد بر اساس برخی گزارش ها—ضرورت تدوین و اجرای برنامه های پیشگیرانه مبتنی بر شواهد را دوچندان می کند . این مقاله با روش مروری تحلیلی و با استناد به پژوهش های داخلی و بین المللی، به بررسی عوامل موثر در بروز قلدری و راهبردهای پیشگیری از آن در محیط مدرسه می پردازد. یافته ها نشان می دهد که رویکردهای چندسطحی—شامل آموزش مهارت های اجتماعی-عاطفی، اصلاح جو کلاس، توانمندسازی ناظران، و مشارکت خانواده—اثربخشی بیشتری نسبت به مداخلات تک بعدی دارند. برنامه هایی نظیر KiVa و اولویوس اگرچه در بافت اصلی خود موفق بوده اند، اما انتقال آن ها به بافت های فرهنگی متفاوت نیازمند انطباق و اجرای وفادارانه است. در پایان، پیشنهادهای عملی برای معلمان، مشاوران و مدیران مدارس ارائه شده است

کلیدواژه ها:

قلدری ، پیشگیری ، محیط مدرسه ، مهارت های اجتماعی-عاطفی ، مداخله مدرسه محور