بازشناسی ساختار و تحلیل سازمان فضایی باغ تاریخی عمادیه کرمانشاه در ساحل رودخانه قره سو

باغ ایرانی به عنوان یکی از انواع باغ های تاریخی جهان شناخته شده است. باغ های تاریخی ایرانی از گونه های متنوعی برخوردارند و در شرایط و موقعیت های مختلفی بنا شده اند. برخی از این باغ ها در کنار سواحل رودخانه ها و بسترهای آبی بنا شده اند تا از منظر آن ها نیز بهره مند شوند. این باغ های تاریخی از گذشته دور در نقاط مختلف جغرافیای ایران و پیرامون آن ساخته شده اند. یکی از این باغ ها که در اواخر دوران قاجار در حاشیه شمالی ساحل رودخانه قره سو کرمانشاه بنا شده، باغ عمادیه است که درحال حاضر از بین رفته و اثری از آن برجا نمانده، ولی در این پژوهش قرار است برای نخستین بار بازشناسی و تحلیل شود. بازشناسی این باغ با تکیه بر قدیمی ترین عکس های هوایی، انطباق آیکونوگرافیک تصاویر تاریخی باقیمانده از گذشته، مرور روایت های تاریخی موجود از باغ، انطباق نقشه های جغرافیایی و بازدیدهای میدانی از محل باغ انجام شده و نقشه باغ بر مبنای این اطلاعات در اندازه و موقعیت واقعی آن ترسیم شده است. بازشناسی ساختار و تهیه نقشه باغ عمادیه با تحلیل مستندات موجود نشان داد که این باغ با موقعیت بی نظیر در کنار ساحل رودخانه و طرح بدیع آن، در عین کاربری خاص و متفاوتش در بستر اجتماعی و فرهنگی دوران قاجار کرمانشاه، نمونه ای کم نظیر و بسیار قابل توجه در باغ سازی ایرانی است. الگویی منحصربه فرد از همجواری باغ در کنار رودخانه، مصداق و شاهدی که تاکنون ازنظرها پنهان بوده است و می تواند به عنوان یکی از الگوهای متنوع باغ سازی ایرانی معرفی شود. وسعت مثال زدنی و سازماندهی خاص کاربری ها در عرصه های اندرون و خلوت این باغ خانی از ویژگی های بارز آن به شمار می رود. به علاوه، موقعیت و طراحی قابل توجه عمارت شاه نشین باغ در ساحل رودخانه قره سو، ازنظر منظرسازی و طراحی معماری، الگویی بی نظیر در نوع خود به حساب می آید.

کلیدواژه ها:

باغ ایرانی ، باغ ساحلی ، منظر باغ ، باغ خلوت ، میراث ناملموس