تحلیل عددی تاثیر الگوی چیدمان و کشیدگی ساختمان ها در بلوک های مسکونی مستقر در مجاورت شریان های ترافیکی بر کیفیت هوا در فضای باز بین ساختمان ها

| عبور و مرور وسایل نقلیه موتوری یکی از وجوه زندگی شهری در شهرهای معاصر است. این در حالی است که ذرات حاصل از احتراق سوخت در موتور این خودروها از جمله مهمترین عوامل آلودگی هوا در کلانشهرها به شمار می رود. این ذرات با وزش باد به فضاهای اطراف منتقل می شوند و همین امر سبب کاهش کیفیت هوا در فضاهای ساخته شده در مجاورت شریان های پر ترافیک شهری می شود. این در حالی است که به نظر می رسد با انتخاب فرم مناسب برای ساختمان ‎های ساخته شده در این محدوده ها می توان ضمن بهبود تهویه مناسب، از ورود آلاینده ها به فضاهای باز این مجموعه ها تا حدی جلوگیری به عمل آورد. در این پژوهش به بررسی تاثیر فرم چیدمان و الگوی کشیدگی ساختمان های موجود در مجتمع های ساختمانی مستقر در مجاورت بزرگراه های پر ترافیک شهری بر کیفیت هوا در فضاهای باز مابین آنها پرداخته می شود. به منظور سنجش کیفیت هوا از سه پارامتر سرعت هوا، سن هوا و غلظت آلاینده ‎های انباشت شده در فضای باز مرکزی بین ساختمان ها استفاده شده است. به منظور استخراج نمونه های موردی تحقیق، در ابتدا سه الگوی کشیدگی ساختمان شامل الگوی مربع، الگوی مستطیل با کشیدگی در جهت عمود بر باد غالب و الگوی مستطیل با کشیدگی در راستای باد غالب در نظر گرفته شد. سپس هر کدام از فرم ها در شش الگوی چیدمانی جای داده شد. درنهایت ۱۸ نمونه موردی استخراج شد و در هر کدام یک فضای باز مرکزی ثابت به مساحت ۲۲۵ به عنوان محدوده مطالعه شد. کلیه نمونه های موردی با فاصله ۳۵ متری از یک بزرگراه شهری به عنوان منبع تولید آلاینده در نظر گرفته شدند. نتایج تحقیق نشان داد که افزایش محصوریت فضایی به واسطه چیدمان مرکزگرا در مجتمع های ساختمانی علیرغم اینکه باعث کاهش غلظت آلاینده ها در فضای باز میانی آنها می شود، کیفیت تهویه در این فضاها را تا حد زیادی کاهش می دهد. همچنین افزایش نفوذپذیری در جداره های منتهی به منابع تولید آلاینده می تواند عاملی جهت انتقال ذرات آلاینده به فضاهای باز بین مجتمع شود. بنابراین کشیدگی بلوک های ساختمانی در جهت عمود بر امتداد باد غالب یکی از عواملی است که می تواند مانع از ورود آلاینده ها به فضای پشت به باد در آنها شود.

کلیدواژه ها:

الگوی چیدمان مجتمع های مسکونی ، کشیدگی ساختمان ها ، کیفیت هوا ، فضای باز ، شبیه سازی CFD