گفتمان اصالت و فناوری در نظریه معماری سرآمد: رویکردی تحلیلی به مفهوم نوآوری در بناهای یادمانی

بیان مسئله: چگونگی نگاشت سیمای آینده معماری و معماری آینده، یکی از پرسش های دامنه دار پژوهش های حوزه تاریخ و نظریه معماری است. صورت بندی این مسئله مستلزم خوانشی تحلیلی از نظریه معماری سرآمد با تمرکز بر مفهوم معاصریت است؛ و یادمان های آرامگاهی ایران دربازه زمانی ۱۳۰۰ تا ۱۳۵۷ ه.ش از مصادیق قابل استناد برای واکاوی این پرسش اند. هدف پژوهش: ارائه نگاشتی از سیمای معماری آینده ایران مبتنی بر مفهوم معاصریت در بناهای یادمانی معاصر، هدف این پژوهش است؛ تا ظرفیت های معنایی در شکل دهی به افق های نوظهور در طراحی بناهای یادمانی توسعه یابد.روش پژوهش: این پژوهش با رویکرد آمیخته و مبتنی بر طرح اکتشافی متوالی، شامل یک بخش کیفی و یک بخش کمی دو مرحله ای انجام شد. بخش کیفی، با مطالعات اسنادی و تحلیل مضمون گفتمان معماری سرآمد منجر به استخراج و سازماندهی مضامین پنهان در ۱۷ بنای یادمانی شد. بخش کمی، نیز ابتدا پرسشنامه ای با هشت گویه توسط نگارندگان ساخته شد که روایی محتوایی آن از طریق روش ارجاع به خبرگان و همسانی درونی با ضریب آلفای کرونباخ ۸/ ۰ تایید شد. سپس هشت بنای منتخب، توسط صاحب نظران تاریخ و نظریه معماری ارزیابی؛ و داده های حاصل با آزمون ناپارامتریک فریدمن در نرم افزار SPSS- ۲۲ تحلیل شدند.نتیجه گیری: یافته ها نشان داد که مفهوم نوآوری در گفتمان معماری سرآمد از نسبت معنادار میان دو مقوله اصالت و فناوری قابل تبیین است. اصالت، شامل شکل و فرم، اصول ساختاردهنده طرح، و رابطه با محیط پیرامون است؛ و فناوری نوآورانه نیز، مواد و مصالح، و فناوری ساخت را در بر می گیرد. نتایج کمی نیز نشان داد که آرامگاه ابن سینا در همدان در بالاترین سطح از بازنمایی مفهوم معاصریت در گفتمان معماری سرآمد قرار دارد.

کلیدواژه ها:

معماری معاصر ، معاصریت ، نظریه معماری سرآمد ، اصالت ، فناوری ، نوآوری معماری ، آینده معماری و معماری آینده ، بناهای یادمانی.