تعاملات زراره بن اعین با صادقین (ع): ارزیابی دیدگاه عبدالعزیز ساشادینا

زراره بن اعین (۱۵۰ق) از برترین فقیهان اصحاب امام باقر(ع) و امام صادق(ع) بود. او جایگاهی بسیار مهم در امامیه داشت و صدر طبقه اول اصحاب اجماع دانسته می شد. بااین حال، گزارش های متعددی در باب نزاع های زراره با امام صادق(ع) در آثاری چون رجال کشی نقل شده است. عبدالعزیز ساشادینا در مقاله اش درباره رجال کشی، بر آن است که زراره مرجعیت و اقتداری یافته بود که به محدودشدن اقتدار امام صادق(ع) می انجامید و به همین دلیل آن حضرت با او مقابله کرد. در مقابل به نظر می رسد که باور زراره به امامت امام صادق(ع) همانند باورش به امامت امام باقر(ع) بوده و هر دو را مرجع دینی خویش می دانسته است. بااین حال، او هم در برابر امام باقر(ع) و هم در برابر امام صادق(ع) شخصیتی پرسشگر داشته و لزوما با مواضع کلامی ایشان همراه نمی شده است. احتمالا به همین دلیل و نیز برای محافظت از زراره در برابر حکومت بوده که امام صادق(ع) از زراره بدگویی می کرده است. با این همه، زراره تا پایان عمرش به امامت امام صادق(ع) باورمند بوده و اصل مرجعیت دینی ایشان را زیر سوال نمی برده است.

کلیدواژه ها:

زراره بن اعین ، استطاعت قبل الفعل ، استطاعت مع الفعل ، امام محمد باقر (ع) ، امام جعفر صادق (ع) ، رجال کشی