مرور ادبیات و بررسی نظامند کارآفرینی هیبریدی: مفاهیم، مدل ها و چالش ها در شرایط اقتصادی معاصر

کارآفرینی هیبریدی به وضعیتی اشاره دارد که در آن فرد هم زمان با حفظ شغل اصلی یا کارمندی خود، فعالیت کارآفرینانه یا خوداشتغالی را نیز دنبال می کند. این نوع کارآفرینی در شرایط اقتصادی معاصر، به ویژه در موقعیت هایی مانند ناامنی شغلی، محدودیت منابع، افزایش ریسک های بازار، فشارهای معیشتی و تغییرات سریع محیط کسب وکار، اهمیت بیشتری یافته است. هدف پژوهش حاضر، شناسایی و تحلیل مفاهیم، مدل ها، عوامل موثر، چالش ها و پیامدهای کارآفرینی هیبریدی با استفاده از مرور سیستماتیک ادبیات است. روش پژوهش، مرور سیستماتیک ادبیات با رویکرد تحلیلی است. برای این منظور، مقالات علمی مرتبط با کارآفرینی هیبریدی، کارآفرینی پاره وقت، گذار از اشتغال کارمندی به کارآفرینی، کسب وکارهای خرد، سرمایه انسانی، ریسک پذیری، خودکارآمدی و شایستگی کارآفرینانه از پایگاه های داده معتبر شامل Scopus، Web of Science، ScienceDirect، Emerald، Springer، Wiley و Google Scholar شناسایی شدند. پس از اعمال معیارهای ورود و خروج، ۵۴ مطالعه برای تحلیل نهایی انتخاب شد. داده های استخراج شده از مطالعات منتخب در دو سطح تحلیل شدند: نخست، تحلیل توصیفی برای بررسی بازه زمانی انتشار، منطقه جغرافیایی، رویکرد روش شناسی و حوزه تمرکز مطالعات؛ دوم، تحلیل تماتیک برای استخراج محورهای اصلی پژوهش. یافته ها نشان می دهد که کارآفرینی هیبریدی از طریق کاهش ریسک ورود به کارآفرینی، تقویت سرمایه انسانی، افزایش خودکارآمدی، امکان آزمون تدریجی ایده های کسب وکار و فراهم کردن مسیر انتقال مرحله ای به کارآفرینی تمام وقت، می تواند نقش مهمی در توسعه فردی، سازمانی و اقتصادی داشته باشد. با این حال، محدودیت زمان، تعارض نقش ها، کمبود منابع، دشواری مدیریت هم زمان دو مسیر شغلی، ضعف حمایت سازمانی و عدم قطعیت محیطی از مهم ترین چالش های آن به شمار می روند.

کلیدواژه ها:

کارآفرینی هیبریدی ، کارآفرینی پاره وقت ، کسب وکار خرد ، سرمایه انسانی