بزه کاری اطفال و نوجوانان در پرتو سیاست جنایی افتراقی با تاکید بر نقش پلیس ویژه در نظام عدالت کیفری ایران

بزهکاری اطفال و نوجوانان از مهم ترین چالش های نظام های عدالت کیفری معاصر به شمار می رود که به دلیل آثار گسترده فردی، خانوادگی و اجتماعی، همواره مورد توجه حقوق دانان و جرم شناسان قرار گرفته است. پژوهش حاضر با هدف تبیین جایگاه بزهکاری اطفال و نوجوانان در پرتو سیاست جنایی افتراقی و بررسی نقش نهادهای انتظامی، به ویژه پلیس ویژه اطفال، به تحلیل ابعاد مختلف این پدیده می پردازد. روش تحقیق در این مطالعه توصیفی–تحلیلی بوده و داده ها با استفاده از منابع کتابخانه ای و اسناد معتبر حقوقی و جرم شناختی گردآوری شده است.یافته های پژوهش نشان می دهد که بزهکاری در میان اطفال و نوجوانان عمدتا ناشی از تعامل پیچیده عوامل فردی، خانوادگی، اجتماعی و محیطی است و نمی توان آن را صرفا به یک علت خاص تقلیل داد. از منظر حقوقی، نظام عدالت کیفری ایران با پذیرش رویکرد افتراقی در قبال اطفال و نوجوانان، در پی کاهش آثار سرکوبگرانه مجازات و تقویت سیاست های حمایتی و اصلاحی است. در این میان، پلیس ویژه اطفال و نوجوانان به عنوان یکی از نهادهای نوین در مرحله پیش دادرسی، نقش مهمی در کشف جرم، حفظ حقوق بزه دیدگان و جلوگیری از بزه دیدگی ثانویه ایفا می کند.نتایج پژوهش حاکی از آن است که تقویت سیاست جنایی افتراقی، توسعه نهادهای تخصصی از جمله پلیس ویژه، و بهره گیری از رویکردهای حمایتی و پیشگیرانه می تواند به کاهش نرخ بزهکاری و ارتقای امنیت اجتماعی منجر شود. در نهایت، پیشنهاد می شود نظام عدالت کیفری ایران با تاکید بیشتر بر مداخله زودهنگام، آموزش تخصصی ضابطان و استفاده از رویکردهای غیرقهرآمیز، زمینه بازاجتماعی سازی موثر اطفال و نوجوانان را فراهم سازد.

کلیدواژه ها:

بزهکاری اطفال ، نوجوانان ، سیاست جنایی افتراقی ، پلیس ویژه اطفال ، عدالت کیفری