تبارشناسی گفتمان تفسیری آیه تبلیغ (مائده ۶۷) سیر تحول معنایی در سه دوره تاریخی با تحلیل زمینه های سیاسی، اجتماعی و مذهبی

آیه ۶۷ سوره مائده که به «آیه تبلیغ» مشهور است، یکی از مهم ترین و بحث برانگیزترین آیات در زمینه رسالت و مشروعیت دینی به شمار می رود و همواره در کانون توجه مفسران مسلمان از هر دو مذهب بوده است. این آیه در طول تاریخ، معنا و خوانش های متعددی یافته اما تاکنون سیر تحول معنایی آن به صورت منسجم و گفتمانی مورد بررسی قرار نگرفته است. مقاله حاضر با روش کتابخانه ای و رویکرد تحلیلی-تاریخی، تلاش دارد روند تحول معنایی آیه تبلیغ را در سه دوره تاریخی—صدر اسلام، قرون میانی و دوران معاصر—پی گیری کرده و تاثیر شرایط سیاسی، اجتماعی و مذهبی را در این تحول تفسیر آشکار سازد. یافته ها نشان می دهند که تفسیر آیه تبلیغ تحت تاثیر موقعیت های گفتمانی هر دوره، به سوی معناهایی متفاوت سوق یافته و این امر، پویایی تفسیری قرآن را در تعامل با واقعیت های بیرونی نمایان می سازد.

کلیدواژه ها:

Verse of Proclamation ، Qur'anic interpretation ، semantic transformation ، interpretive discourse ، political and social context ، آیه تبلیغ ، تفسیر قرآن ، تحول معنایی ، گفتمان تفسیری ، زمینه های سیاسی و اجتماعی.