فارابی و فلسفه یونانی

این مقاله از نسبت فارابی با فلسفه یونانی می پرسد و نشان میدهد که فارابی چگونه موفق شد این میراث را در قالب نظام فلسفی منسجم بازسازی کند. فارابی میراث یونانی را صرفا تکرار نکرد، بلکه عناصر مختلف آن را درون نظام تازه سامان داد. چنان که دیمیتری گوتاس نشان می دهد، چهار اصل مهم در این بازسازی نقش اساسی دارند: تحلیل از طریق تقسیم، نظام سلسله مراتبی، طبقه بندی علوم و نظریه زبان. فارابی این اصول را که در سنت نوارسطویی اسکندریه عمدتا برای آموزش فلسفه و تفسیر آثار ارسطو به کار می رفتند، به ابزارهایی برای ساختن نظام فراگیر درباره واقعیت تبدیل کرد؛ نظامی که در آن مراتب هستی، عقول، نفس، علوم و اجتماعات انسانی در ساختاری سلسله مراتبی به یکدیگر پیوند می یابند. به روایت گوتاس، نظریه عقل یا نوئتیک در مرکز این نظام قرار دارد و مباحث متافیزیک، انسان شناسی، سعادت و سیاست فارابی را به یکدیگر پیوند می دهد. فارابی با تکیه بر این مبنا، کمال انسان را در فعلیت عقل و دستیابی به سعادت قرار می دهد و جامعه و مدینه را نیز در نسبت با همین غایت توضیح می دهد. ازاین رو، سیاست در اندیشه او دانشی مستقل و خودبنیاد نیست، بلکه بخشی از نظامی است که غایت نهایی آن کمال عقلانی انسان است. مقاله نشان می دهد که فارابی با بهره گیری از عناصر افلاطونی و ارسطویی

کلیدواژه ها:

فارابی ، فلسفه ، یونان ، نظریه عقل