بازتاب فضایل دینی در اشعار ابن حداد اندلسی با تاکید بر تاثیرپذیری از قرآن کریم

هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی ابعاد دینی و اخلاقی شعر ابن حداد اندلسی، به تحلیل بازتاب فضایل دینی در سروده های او و چگونگی تاثیرپذیری این شاعر از آموزه های قرآن کریم می پردازد. مسئله اصلی، تبیین رابطه میان مفاهیم قرآنی و شیوه های بازنمایی آن ها در سازمان معنایی و هنری اشعار است. پژوهش می کوشد چگونگی بیان محتوای دینی در زبان شعر را روشن سازد و ارتباط میان حضور مضمونی فضایل و شیوه های بیان هنری آن ها را بررسی کند.روش پژوهش: پژوهش به روش توصیفی–تحلیلی و بر پایه استخراج و بررسی شواهد متنی از دیوان شاعر انجام شده است. تحلیل شواهد بر پیوندهای معنایی، زبانی، بلاغی و تصویری میان آیات قرآن و اشعار ابن حداد تمرکز دارد. فضایل دینی، هم به عنوان مضامین شعری و هم از نظر نقش آن ها در شکل گیری تصاویر و ساختارهای بیانی بررسی شده اند. توجه هم زمان به این جنبه ها، زمینه بررسی کارکرد عناصر قرآنی را در بافت های شعری شواهد منتخب فراهم می کند.یافته ها: یافته ها نشان می دهد که فضایلی مانند صبر، توکل، زهد، تقوا و عدالت، افزون بر حضور مضمونی، در شکل گیری ساختار هنری و جهت گیری فکری اشعار ابن حداد نقش دارند. تاثیرپذیری قرآنی در شواهد بررسی شده از طریق کاربرد واژگان و اقتباس های مستقیم، بازآفرینی مفاهیم، ساختارهای بلاغی، استعاره ها و تصویرسازی های شاعر بازتاب می یابد. این شیوه های بیان با نگرش دینی و اخلاقی بازنمایی شده در اشعار پیوند دارند و در انتقال معنا و تقویت بیان عاطفی شعر موثرند. در شواهد مورد بررسی، مضامین دینی و عناصر هنری در ارتباط با یکدیگر، نحوه بیان آموزه های قرآنی را شکل می دهند.نتیجه گیری: بر اساس یافته های پژوهش، قرآن کریم را می توان یکی از منابع الهام در شکل گیری مضامین و شیوه های بیان هنری ابن حداد دانست. شعر او، در محدوده شواهد بررسی شده، بازتابی از حضور فرهنگ دینی در محیط ادبی اندلس و چگونگی بازآفرینی آن در زبان شعر است. نتایج، ارتباط میان فضایل دینی، مفاهیم قرآنی و بازنمایی هنری آن ها را در اشعار روشن می سازد و بر اهمیت بررسی هم زمان مضمون و بیان در شناخت تاثیرپذیری قرآنی تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

ابن حداد اندلسی ، قرآن کریم ، فضایل دینی ، تاثیرپذیری قرآنی ، شعر اندلس