تحلیل جامعه شناختی بازنمایی کیفیت تعاملات جنسیتی در قصه های عامیانه (نمونه مورد: مطالعه قصه های چهل گیسو طلا)

قصه ها آینه فرهنگ و ساختار قدرت در جامعه اند. با واکاوی قصه های کهن می توان به بینشی تاریخی از نگرش به نقش زن و مرد دست یافت و دید چگونه باورهای تبعیض آمیز گذشته در قالب حکایت و تمثیل به نسل های بعد منتقل شده است. این پژوهش نحوه بازنمایی راهبردهای سرکوب و راهکارهای مقاومت جنسیتی را با رهیافت کیفی و روش تحلیل مضمون در قصه های چهل گیسو طلا توصیف و تحلیل کرده است. در این پژوهش، جمله به عنوان واحد تحلیل در نظر گرفته شد و معانی گزاره های مرتبط شناسایی، طبقه بندی و در نهایت به صورت نظام مند تحلیل شد. تحلیل استقرایی گزاره های مرتبط نشان داد مهم ترین راهبردهای سرکوب بازنمایی شده در قصه های چهل گیسو طلا شامل سلطه بر بدن، تملیک و شیء پنداری زنان، بهره کشی اقتصادی، بیرون راندن از منزل، طلاق، اختیار چندزنی، تصمیم گیری به جای دختران، تولید مثل، تحقیر و بی اعتنایی است. در مقابل زنان راهکارهای مقاومتی متفاوتی از جمله فرار، سکوت، دانایی، ابتکار عمل، اتحاد و همبستگی، ترک منزل، هنجارشکنی و قهر از خود بروز داده اند. این دوگانگی سرکوب و مقاومت نشان می دهد که زنان نه کاملا قربانی اند و نه کاملا آزاد، بلکه در دل همان مناسبات قدرت، معنا و هویت تازه ای می آفرینند.

کلیدواژه ها:

بازنمایی جنسیتی ، تعاملات اجتماعی بین جنسیتی ، قصه های عامیانه ، چهل گیسو طلا