ارزیابی نظام پولی مبتنی بر ذخیره جزئی با معیار کارایی و عدالت

سال انتشار: 1400
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 28

فایل این مقاله در 21 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_HSRS-18-36_006

تاریخ نمایه سازی: 29 مهر 1405

چکیده مقاله:

یک پرسش بنیادین در مقام بررسی نظام پولی آن است که «چه نهادی باید حق خلق پول داشته باشد؟». پاسخ نظام پولی متعارف و مسلط در جهان (نظام ذخیره جزئی)، توزیع حق خلق پول میان نهاد حاکمیتی بانک مرکزی و بانک های تجاری است؛ اما این «پاسخ تاریخی»، یک «انتخاب عمومی» مبتنی بر تصمیم‎گیری جمعی است (و نه یک انتخاب فردی مبتنی بر بهینگی). در دهه‎های گذشته، اقتصاددانان مشهوری همچون سیمونز، فیشر، فریدمن و توبین از زوایای مختلف به نقد نظام پولی مبتنی بر ذخایر جزئی پرداخته و برقراری ذخیره قانونی کامل را توصیه کرده‎اند. در میان اقتصاددانان مسلمان نیز منذرقحف، محسن خان، میرآخور، دلالی و الجرحی چنین دیدگاهی دارند. در مقاله حاضر، نخست با استفاده از روش مطالعات اسنادی، پشتوانه نظری نظام پولی ذخیره کامل و آرای مشهورترین حامیان آن بررسی و سپس مهم ترین نقدهای وارد بر نظام مبتنی بر ذخیره جزئی از منظر کارایی و از منظر عدالت تشریح می شود از نظر کارایی مهم ترین نقدهای وارد بر نظام ذخیره جزئی عبارتند از: تشدید شوک های پولی و نوسانات اقتصاد کلان، افزایش ریسک ورشکستگی بانک ها، لزوم افزایش مداخلات دولت و مقررات‎گذاری پیچیده، عدم تخصیص بهینه منابع ناشی از نبود تقارن اطلاعات در بخش مالی و بانکی، و افزایش مستمر بدهی‎های عمومی و خصوصی. نقدهای وارد بر این نظام از نظر عدالت بدین شرح می باشند: اعطای قدرت تصمیم‎گیری در مورد مهم ترین کالای شبه عمومی به بنگاه‎هایی با انگیزه خصوصی، نهادینه ساختن ربا (بهره) در قراردادها و مبادلات مالی، نقض عدالت توزیعی (انتفاع انحصاری بانکداران در مقابل تحمل بار شکست توسط عموم جامعه) و انتقال مالکیت دارایی‎ها بدون مراعات قواعد حقوق مالکیت مشروع.

نویسندگان

seyed Ali Rohani

University of Tehran, Economics Department Iran Parliament Research Center

Seyed Ehsan Khandoozi

Faculty of Economics, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • ایزدخواستی، حجت (۱۳۹۶)، «تحلیل تاثیر خلق اعتبار در نظام بانکداری ...
  • برازانی، محمد واعظ و بهنام ابراهیمی (۱۳۹۳)، «تحلیل نظری تاثیر ...
  • پیله فروش، میثم (۱۳۹۷)، نظریه های عدالت اقتصادی، مشهد: انتشارات ...
  • توتونچیان، ایرج (۱۳۷۵)، اقتصاد پول و بانکداری، تهران: موسسه تحقیقات ...
  • حسینی دولت‎آبادی، سیدمهدی (۱۳۹۴)، ترتیبات خلق پول از منظر اقتصاد ...
  • داوودی، پرویز و محمدجواد محقق (۱۳۸۷)، «بانکداری محدود»، جستارهای اقتصادی، ...
  • رالز، جان (۱۳۸۷)، نظریه عدالت، ترجمه سیدمحمدکمال سروریان و مرتضی ...
  • سبحانی،‎ حسن و حسین درودیان (۱۳۹۵)، «ارزیابی توجیه‎پذیری خلق پول ...
  • سیدنورانی، سیدمحمدرضا و سیداحسان خاندوزی (۱۳۹۱)، «مبانی نظری سنجش عدالت ...
  • صدر، محمدباقر (۱۳۸۰)، البنک اللاربوی فی الاسلام، ترجمه سیدیحیی علوی، ...
  • صمصامی، حسین؛ پرویز داوودی و جلال جهانی گوروان (۱۳۹۳)، «هزینه ...
  • فراهانی فرد، سعید و اسداله فرزین وش (۱۳۸۹)، «ذخیره قانونی ...
  • کمیجانی، اکبر؛ حمید ابریشمی و سیدعلی روحانی (۱۳۹۷)، «ماهیت بانک ...
  • مجاهدی موخر، محمدمهدی؛ رحیم دلالی اصفهانی، سعید صمدی و رسول ...
  • مرکز پژوهش های مجلس (۱۳۹۶)، اقتصاد ایران در سال ۱۳۹۵، ...
  • موسویان، سیدعباس (۱۳۷۸)، بانکداری اسلامی، تهران: موسسه تحقیقات پولی و ...
  • موسویان، سیدعباس و‎ حسین میثمی (۱۳۹۶)، بانکداری اسلامی (۲): بانکداری ...
  • میرمعزی، سید حسین (۱۳۸۴)، «الگوی ذخایر سپرده‎های بانکی در بانکداری ...
  • Allen W. (۱۹۹۳), “Irving Fisher and the ۱۰۰ Percent Reserve ...
  • Angell J. (۱۹۳۵), “The ۱۰۰ Per Cent Reserve Plan”, Quarterly ...
  • Benes, J. & Kumhof, M. (۲۰۱۲), “The Chicago Plan Revisited”, ...
  • Fisher I. (۱۹۳۶), ۱۰۰٪ Money and the Public Debt, Yale ...
  • Friedman M. (۱۹۴۸), “A Monetary and Fiscal Framework for Economic ...
  • Friedman M. A. (۱۹۵۹), Program for Monetary Stability, New York: ...
  • Friedman M. (۱۹۶۷), The Monetary Theory and Policy of Henry ...
  • Graham F. (۱۹۳۶), Partial Reserve Money and the ۱۰۰ Per ...
  • Hulsmann (۲۰۰۳), “Has Fractional Reserve Banking Really Pased the Market ...
  • Jackson, A. & Dyson, B. (۲۰۱۳), Modernising Money, [s.l.]: Positive ...
  • Knight F. Review of Frederick Soddy’s 'Wealth, Virtual Wealth, and ...
  • Krainer Robert E. (۲۰۱۳), “Towards a program for financial stability”, ...
  • Kumhof, M. & Rancière, R. (۲۰۱۰), “Inequality, Leverage and Crises”, ...
  • Musgrave R. (۲۰۱۳), Removing Bank Subsidies Leads Inexorably to Full ...
  • Parisi, Francesco and Klick, Jonathan, “Functional Law and Economics: The ...
  • Phillips R. (۱۹۹۴), “The 'Chicago Plan' and New Deal Banking ...
  • Simons H. (۱۹۴۶), “Debt Policy and Banking Policy”, Review of ...
  • Smith A. (۲۰۱۲), “Measuring the Macroeconomic Costs of Banking Crises”, ...
  • Soddy F. (۱۹۲۶), Wealth, Virtual Wealth, and Debt, New York: ...
  • Tobin J. (۱۹۸۵), “Financial Innovation and Deregulation in Perspective”, Bank ...
  • Tobin J. (۱۹۸۷). "The case for preserving regulatory distinctions," Proceedings−Economic ...
  • Tobin James (۱۹۸۷), “The Case for Preserving Regulatory Distinctions” ...
  • Whittlesey C. (۱۹۳۵), “Banking and the New Deal”, Public Policy ...
  • Zuriyati Ahmad, Abdul Ghafar Ismail, Full reserve system and the ...
  • Ahamed Kameel, Moussa larbani, Ownership effects of fractional reserve banking: ...
  • نمایش کامل مراجع