مقایسه اثر تمرینات مقاومتی و استقامتی بر پروفایل لیپیدی، شاخص های گلوکز و انسولین در بزرگسالان

اختلال در تنظیم گلوکز و انسولین و تغییرات نامطلوب در پروفایل لیپیدی از عوامل مهم مرتبط با افزایش خطر بیماری های متابولیک و قلبی عروقی در بزرگسالان هستند. تمرینات مقاومتی و استقامتی از مهم ترین راهبردهای غیردارویی برای بهبود سلامت متابولیک محسوب می شوند، اما میزان و الگوی تاثیر این دو شیوه تمرینی بر شاخص های گلوکز، انسولین و چربی های خون می تواند تحت تاثیر ویژگی های جمعیت، شدت، مدت و ساختار برنامه تمرینی قرار گیرد. هدف مطالعه حاضر، جست وجوی مرورهای نظام مند، فراتحلیل ها و فراتحلیل های شبکه ای‎ ‎شواهد مربوط به اثر تمرینات مقاومتی و استقامتی بر پروفایل لیپیدی و شاخص های گلوکز و انسولین در بزرگسالان بود. در این مرور، مطالعات منتشرشده در پایگاه های‎ PubMed، Scopus، Web of ‎Science، Embase، Cochrane Library، SID، Magiran، Civilica ‎و‎ IranDoc ‎مورد بررسی قرار گرفتند. معیارهای اصلی ورود شامل مطالعات انسانی بزرگسالان، مداخلات تمرینی مقاومتی یا استقامتی و گزارش حداقل یکی از شاخص های کلسترول تام، LDL-C، HDL-C، تری گلیسرید، گلوکز ناشتا، انسولین ناشتا یا‎ HOMA-IR ‎ ‎بود. در مجموع ۱۲۴۶ رکورد شناسایی شد که پس از حذف موارد تکراری و غربالگری عنوان، چکیده و متن کامل، ۲۱ منبع واجد شرایط در سنتز نهایی شواهد مورد استفاده قرار گرفتند. شواهد موجود نشان دادند که هر دو شیوه تمرینی می توانند موجب بهبود برخی شاخص های متابولیک شوند، اگرچه میزان پاسخ به نوع تمرین و ویژگی های افراد وابسته است. تمرینات استقامتی در بسیاری از مطالعات با بهبود گلوکز و برخی مولفه های پروفایل لیپیدی همراه بود، در حالی که تمرینات مقاومتی نیز به ویژه در افراد دارای اضافه وزن، چاقی، سالمندان و مبتلایان به دیابت نوع ۲، اثرات مطلوبی بر حساسیت به انسولین، گلوکز ناشتا و برخی شاخص های چربی خون نشان دادند. در مجموع، شواهد از نقش هر دو نوع تمرین در بهبود سلامت متابولیک حمایت می کنند و انتخاب نوع تمرین باید بر اساس وضعیت متابولیک فرد، هدف تمرینی و ویژگی های برنامه تمرینی انجام شود‎.‎

کلیدواژه ها:

تمرین مقاومتی ، تمرین استقامتی ، پروفایل لیپیدی ، گلوکز ، انسولین