عوامل موثر در گرایش به مصرف دخانیات با رویکرد بازاریابی اجتماعی

مصرف دخانیات در میان جوانان یکی از مهم ترین چالش های سلامت اجتماعی است که تحت تاثیر عوامل متعدد فردی، روان شناختی، خانوادگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاستی قرار دارد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل موثر در گرایش جوانان به مصرف دخانیات با رویکرد بازاریابی اجتماعی انجام شد. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی توسعه ای و از نظر رویکرد، کیفی و اکتشافی است. مشارکت کنندگان شامل ۱۲ نفر از اساتید دانشگاه و مدیران سازمان های مرتبط در استان اردبیل بودند که به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته گردآوری و با استفاده از تحلیل مضمون براون و کلارک (۲۰۰۶) و نرم افزار MAXQDA تحلیل شدند. یافته ها پنج مضمون اصلی شامل عوامل فردی و روان شناختی، اجتماعی و محیطی، اقتصادی، سیاسی و سیاست گذاری و خانوادگی را شناسایی کرد. در میان عوامل شناسایی شده، کنجکاوی، کاهش استرس، تاثیر دوستان و گروه همسالان، فشار اجتماعی، کمبود امکانات تفریحی، مشکلات اقتصادی، ضعف قوانین بازدارنده، دسترسی آسان به محصولات دخانی، تعارضات خانوادگی و نگرش والدین نسبت به دخانیات برجسته بود. همچنین، آموزش، فرهنگ سازی، توسعه کمپین های اجتماعی، استفاده هدفمند از رسانه های اجتماعی و تقویت سبک زندگی سالم به عنوان راهکارهای مبتنی بر بازاریابی اجتماعی شناسایی شدند. نتایج نشان می دهد پیشگیری از گرایش جوانان به مصرف دخانیات مستلزم مداخلات چندبعدی و هماهنگ در سطوح فردی، خانوادگی، اجتماعی و سیاستی است.

کلیدواژه ها:

بازاریابی اجتماعی ، مصرف دخانیات ، گرایش جوانان ، عوامل موثر ، تحلیل مضمون.