بررسی‎ ‎چالش های‎ ‎شناسایی‎ ‎و‎ ‎حذف‎ ‎معاملات‎ ‎درون گروهی‎ ‎در‎ ‎تهیه‎ ‎صورت های‎ ‎مالی‎ ‎تلفیقی‎:‎ملاحظات‎ ‎کاربردی‎ ‎در‎ ‎شرکت های‎ ‎پذیرفته شده‎ ‎در‎ ‎بورس‎ ‎اوراق‎ ‎بهادار‎ ‎تهران

صورت های‎ ‎مالی‎ ‎تلفیقی‎ ‎زمانی‎ ‎می توانند‎ ‎تصویر‎ ‎منصفانه،‎ ‎قابل اتکا‎ ‎و‎ ‎سودمندی‎ ‎از‎ ‎وضعیت‎ ‎مالی،‎ ‎عملکرد‎ ‎مالی‎ ‎و‎ ‎جریان های‎ ‎نقدی‎ ‎یک‎ ‎گروه‎ ‎تجاری‎ ‎ارائه‎ ‎کنند‎ ‎که‎ ‎آثار‎ ‎کلیه‎ ‎معاملات،‎ ‎مانده ها،‎ ‎درآمدها،‎ ‎هزینه ها‎ ‎و‎ ‎سود‎ ‎و‎ ‎زیان های‎ ‎تحقق نیافته‎ ‎درون گروهی‎ ‎به درستی‎ ‎شناسایی‎ ‎و‎ ‎حذف‎ ‎شده‎ ‎باشد‎. ‎با‎ ‎وجود‎ ‎تصریح‎ ‎روشن‎ ‎استانداردهای‎ ‎حسابداری‎ ‎و‎ ‎گزارشگری‎ ‎مالی‎ ‎بر‎ ‎حذف‎ ‎کامل‎ ‎اقلام‎ ‎درون گروهی،‎ ‎اجرای‎ ‎این‎ ‎الزام‎ ‎در‎ ‎عمل‎ ‎با‎ ‎چالش های‎ ‎متعددی‎ ‎همراه‎ ‎است‎. ‎این‎ ‎چالش ها‎ ‎در‎ ‎شرکت های‎ ‎پذیرفته شده‎ ‎در‎ ‎بورس‎ ‎اوراق‎ ‎بهادار‎ ‎تهران،‎ ‎به دلیل‎ ‎پیچیدگی‎ ‎ساختار‎ ‎مالکیت،‎ ‎تعدد‎ ‎شرکت های‎ ‎فرعی،‎ ‎ناهمگونی‎ ‎سامانه های‎ ‎اطلاعاتی،‎ ‎تفاوت‎ ‎رویه های‎ ‎حسابداری،‎ ‎ضعف‎ ‎کنترل های‎ ‎داخلی‎ ‎و‎ ‎دشواری‎ ‎تشخیص‎ ‎سودهای‎ ‎تحقق نیافته،‎ ‎برجسته تر‎ ‎جلوه‎ ‎می کند‎. ‎پژوهش‎ ‎حاضر‎ ‎با‎ ‎هدف‎ ‎بررسی‎ ‎چالش های‎ ‎شناسایی‎ ‎و‎ ‎حذف‎ ‎معاملات‎ ‎درون گروهی‎ ‎در‎ ‎تهیه‎ ‎صورت های‎ ‎مالی‎ ‎تلفیقی‎ ‎در‎ ‎شرکت های‎ ‎پذیرفته شده‎ ‎در‎ ‎بورس‎ ‎اوراق‎ ‎بهادار‎ ‎تهران‎ ‎انجام‎ ‎شده‎ ‎است‎. ‎این‎ ‎پژوهش‎ ‎از‎ ‎نظر‎ ‎هدف،‎ ‎کاربردی‎ ‎و‎ ‎از‎ ‎نظر‎ ‎روش،‎ ‎توصیفی‎-‎تحلیلی‎ ‎و‎ ‎مبتنی‎ ‎بر‎ ‎مطالعه‎ ‎کتابخانه ای‎ ‎و‎ ‎اسنادی‎ ‎است‎. ‎مبانی‎ ‎نظری‎ ‎پژوهش‎ ‎بر‎ ‎الزامات‎ ‎استاندارد‎ ‎بین المللی‎ ‎گزارشگری‎ ‎مالی‎ ‎شماره‎ ۱۰ ‎و‎ ‎استاندارد‎ ‎حسابداری‎ ‎شماره‎ ۱۸ ‎ایران‎ ‎استوار‎ ‎است‎ ‎که‎ ‎حذف‎ ‎کامل‎ ‎معاملات‎ ‎و‎ ‎مانده های‎ ‎درون گروهی‎ ‎را‎ ‎از‎ ‎ارکان‎ ‎اساسی‎ ‎تهیه‎ ‎صورت های‎ ‎مالی‎ ‎تلفیقی‎ ‎می دانند‎ (International Accounting Standards Board [IASB], ۲۰۲۱). ‎یافته های‎ ‎پژوهش‎ ‎نشان‎ ‎می دهد‎ ‎که‎ ‎چالش های‎ ‎مزبور‎ ‎را‎ ‎می توان‎ ‎در‎ ‎پنج‎ ‎بعد‎ ‎اصلی،‎ ‎شامل‎ ‎چالش های‎ ‎ساختاری،‎ ‎اطلاعاتی،‎ ‎رویه ای،‎ ‎کنترلی‎ ‎و‎ ‎فنی‎ ‎طبقه بندی‎ ‎کرد‎. ‎همچنین،‎ ‎ضعف‎ ‎در‎ ‎شناسایی‎ ‎و‎ ‎حذف‎ ‎معاملات‎ ‎درون گروهی‎ ‎می تواند‎ ‎به‎ ‎بیش نمایی‎ ‎دارایی ها،‎ ‎درآمدها‎ ‎و‎ ‎سود‎ ‎گروه‎ ‎و‎ ‎در‎ ‎نهایت‎ ‎کاهش‎ ‎کیفیت‎ ‎گزارشگری‎ ‎مالی‎ ‎منجر‎ ‎شود‎. ‎در‎ ‎پایان،‎ ‎راهکارهایی‎ ‎همچون‎ ‎استقرار‎ ‎سامانه های‎ ‎اطلاعاتی‎ ‎یکپارچه،‎ ‎هماهنگ سازی‎ ‎رویه های‎ ‎حسابداری،‎ ‎تقویت‎ ‎کنترل های‎ ‎داخلی‎ ‎و‎ ‎تدوین‎ ‎دستورالعمل های‎ ‎تخصصی‎ ‎تلفیق‎ ‎پیشنهاد‎ ‎می شود‎.‎

کلیدواژه ها:

صورت های مالی تلفیقی ، معاملات درون گروهی ، حذف معاملات درون گروهی ، بورس اوراق بهادار تهران ، گزارشگری مالی ، IFRS ۱۰‎ ، استاندارد حسابداری شماره ‎۱۸‎