ارائه الگوی مفهومی مدیریت هوشمند منابع انسانی در سازمان های دولتی با تاکید بر هوش مصنوعی

گسترش فناوری های هوش مصنوعی در سال های اخیر، شیوه های سنتی مدیریت سازمان ها و به ویژه مدیریت منابع انسانی را با تحولات اساسی مواجه ساخته است. سازمان های دولتی به دلیل برخورداری از حجم گسترده داده های نیروی انسانی، تنوع مشاغل، پیچیدگی فرآیندهای اداری و ضرورت ارائه خدمات عمومی با کیفیت، ظرفیت قابل توجهی برای بهره گیری از راهکارهای هوشمند دارند. با این حال، استفاده اثربخش از هوش مصنوعی در مدیریت منابع انسانی صرفا به تامین زیرساخت های فناورانه وابسته نیست و مستلزم فراهم سازی مجموعه ای از ظرفیت های سازمانی، اطلاعاتی، انسانی و مدیریتی و رعایت الزامات اخلاقی و حکمرانی است. هدف پژوهش حاضر، ارائه یک الگوی مفهومی برای مدیریت هوشمند منابع انسانی در سازمان های دولتی با تاکید بر نقش هوش مصنوعی است. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، مروری تحلیلی است و با بررسی و تحلیل منابع علمی فارسی و انگلیسی مرتبط با هوش مصنوعی، مدیریت منابع انسانی، مدیریت دولتی و حکمرانی فناوری انجام شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که هوش مصنوعی قابلیت استفاده در برنامه ریزی نیروی انسانی، جذب و استخدام، مدیریت استعداد، آموزش و توسعه، ارزیابی عملکرد، جانشین پروری و پشتیبانی از تصمیم گیری مدیران را دارد. در عین حال، کیفیت داده ها، بلوغ سازمانی، شایستگی دیجیتال مدیران و کارکنان، حمایت مدیریت ارشد، فرهنگ سازمانی، امنیت اطلاعات، حفظ حریم خصوصی، عدالت الگوریتمی، شفافیت و نظارت انسانی از مهم ترین الزامات اجرای موفق مدیریت هوشمند منابع انسانی هستند. بر اساس تحلیل ادبیات، الگوی پیشنهادی پژوهش در پنج سطح شامل ظرفیت های سازمانی و فناورانه، قابلیت های هوش مصنوعی، کارکردهای مدیریت هوشمند منابع انسانی، حکمرانی و الزامات انسانی و پیامدهای سازمانی ارائه شده است. نتایج نشان می دهد که سازمان های دولتی برای بهره گیری پایدار از هوش مصنوعی باید رویکردی انسان محور، مرحله ای و مبتنی بر حکمرانی داده اتخاذ کنند. در این رویکرد، هوش مصنوعی جایگزین مدیران و کارشناسان منابع انسانی نیست، بلکه به عنوان ابزار تصمیم یار برای افزایش کیفیت، سرعت و دقت تصمیمات مدیریتی مورد استفاده قرار می گیرد‎.‎

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، مدیریت منابع انسانی ، سازمان های دولتی ، مدیریت هوشمند ، تصمیم گیری مدیریتی