تطور همکاری در جوامع پیش از تاریخ و تاثیر آن بر گسترش سازمان اجتماعی

همکاری فرآیندی بنیادین در کنش جمعی انسان و از سازوکارهای موثر در شکل گیری و تحول سازمان جوامع انسانی است. با وجود اهمیت این مفهوم، چگونگی پیوند میان تطور همکاری و رشد و گسترش سازمان اجتماعی در جوامع پیش از تاریخ همچنان نیازمند بررسی این فرآیند و چندسطحی بودن آن است. از این رو پژوهش حاضر با هدف تبیین تطور همکاری و بررسی نقش آن در شکل گیری و گسترش سازمان اجتماعی در جوامع پیش از تاریخ انجام شده است. این پژوهش با رویکردی نظری - تطبیقی و از طریق تحلیل و تلفیق دیدگاه های مرتبط با تکامل همکاری، کنش جمعی، یادگیری فرهنگی و نهادها، در کنار شواهد انسان شناختی و باستان شناختی، سازوکارهای شکل گیری، تثبیت و تداوم همکاری را بررسی و تبیین می کند. یافته ها نشان می دهند همکاری سازوکار پیونددهنده میان سطوح مختلف تطور اجتماعی است و بسته به نحوه نهادینگی و سازمان یافتگی آن، می تواند به مسیرهای متفاوتی از سازمان اجتماعی منجر شود. بر این اساس، شکل گیری سازمان اجتماعی به نحوه نهادینه شدن همکاری در قالب نظام های اجتماعی مشروعیت یافته وابسته است. این فرآیند در چهارچوبی چهار سطحی شامل ظرفیت تکاملی همکاری، تثبیت فرهنگی-هنجاری، تداوم نهادی و گسترش سازمان اجتماعی صورت بندی می شود.

کلیدواژه ها:

همکاری ، جوامع پیش از تاریخ ، کنش جمعی ، سازمان اجتماعی ، تکامل فرهنگی.