بررسی نقش سواد دیجیتال مدیران مدارس در تحقق تحول دیجیتال در نظام آموزشی

تحول دیجیتال در نظام آموزشی صرفا به معنای تجهیز مدارس به رایانه، اینترنت و نرم افزارهای آموزشی نیست، بلکه فرایندی چندبعدی است که تغییر در شیوه های مدیریت، رهبری، تصمیم گیری، آموزش، ارتباطات سازمانی، فرهنگ مدرسه و توسعه حرفه ای کارکنان را دربرمی گیرد. در این میان، سواد دیجیتال مدیران مدارس به عنوان یکی از پیش نیازهای اساسی برای هدایت هدفمند این فرایند اهمیت ویژه ای دارد؛ زیرا مدیر مدرسه می تواند از طریق شناخت فناوری های دیجیتال، توانایی ارزیابی و استفاده از اطلاعات، مدیریت ارتباطات دیجیتال، توجه به امنیت و اخلاق دیجیتال و حمایت از نوآوری، زمینه پذیرش و استفاده موثر از فناوری را در مدرسه فراهم سازد. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش سواد دیجیتال مدیران مدارس در تحقق تحول دیجیتال در نظام آموزشی انجام شده است. روش پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر شیوه اجرا کیفی، توصیفی و کتابخانه ای است. داده های پژوهش با بررسی و تحلیل منابع علمی فارسی و انگلیسی موجود در پایگاه های سیویلیکا، پایگاه اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی، نورمگز، مگیران، گوگل اسکولار و سایر منابع دانشگاهی معتبر گردآوری و با رویکرد تحلیل محتوای کیفی و ترکیب مفهومی یافته های مطالعات پیشین تحلیل شدند. یافته ها نشان داد سواد دیجیتال مدیران در سه حوزه اصلی بر تحول دیجیتال مدرسه اثرگذار است: ایجاد چشم انداز و راهبرد دیجیتال، توانمندسازی منابع انسانی و ایجاد فرهنگ سازمانی دیجیتال، و مدیریت زیرساخت ها، داده ها و فرایندهای دیجیتال. همچنین مشخص شد که صرف برخورداری مدیر از مهارت های فنی برای تحقق تحول دیجیتال کافی نیست و مولفه هایی مانند تفکر انتقادی، تصمیم گیری مبتنی بر داده، امنیت دیجیتال، اخلاق حرفه ای، ارتباطات دیجیتال و توانایی مدیریت تغییر نیز اهمیت دارند. در مجموع، تحول دیجیتال زمانی می تواند در مدرسه به فرایندی پایدار تبدیل شود که سواد دیجیتال مدیر از سطح استفاده فردی از ابزارها فراتر رفته و به شایستگی رهبری، برنامه ریزی، فرهنگ سازی و مدیریت تغییر تبدیل شود‎.‎

کلیدواژه ها:

سواد دیجیتال ، مدیران مدارس ، تحول دیجیتال ، رهبری دیجیتال ، مدیریت آموزشی