مدارس دوشیفته و عدالت آموزشی: تحلیلی جامعهشناختی از پیامدهای زمانبندی آموزش بر یادگیری و موفقیت تحصیلی دانشآموزان

مدارس دوشیفته یکی از شیوههای سازماندهی آموزش در شرایطی است که ظرفیت فیزیکی مدارس پاسخگوی تعداد دانشآموزان نیست. این شیوه اگرچه امکان استفاده بیشتر از فضا و امکانات موجود و پذیرش دانشآموزان بیشتر را فراهم میکند، اما از نظر کیفیت آموزش و عدالت آموزشی پرسشهایی را به همراه دارد. مقاله حاضر با رویکرد مروری تحلیلی و با استفاده از مفاهیم جامعهشناسی آموزشوپرورش، به بررسی پیامدهای زمانبندی آموزش در مدارس دوشیفته بر یادگیری و موفقیت تحصیلی دانشآموزان میپردازد. در این بررسی، مفاهیمی مانند سرمایه فرهنگی، بازتولید اجتماعی، عدالت آموزشی، زمان آموزشی و تعامل اجتماعی مورد توجه قرار گرفتهاند. تحلیل مطالعات موجود نشان میدهد که پیامدهای آموزش دوشیفته را نمیتوان تنها بر اساس تفاوت ساعت حضور دانشآموزان در مدرسه توضیح داد. عواملی مانند کیفیت استفاده از زمان آموزشی، میزان خستگی دانشآموز و معلم، فرصت تعامل آموزشی، دسترسی به فعالیتهای فرهنگی و فوقبرنامه، حمایت خانواده و برخورداری از منابع فرهنگی میتوانند در تجربه آموزشی دانشآموزان موثر باشند. از این منظر، مسئله مدارس دوشیفته صرفا یک مسئله مدیریتی نیست، بلکه با موضوع عدالت آموزشی و نحوه توزیع فرصتهای یادگیری در جامعه ارتباط دارد. نتیجه مقاله نشان میدهد که در سیاستگذاری آموزشی، افزایش ظرفیت مدارس باید همزمان با توجه به کیفیت آموزش و برابری فرصتهای یادگیری دنبال شود.

کلیدواژه ها:

مدارس دوشیفته ، عدالت آموزشی ، جامعهشناسی آموزشوپرورش ، یادگیری ، موفقیت تحصیلی