بررسی آزمایشگاهی تاثیر موانع منقطع تک ردیفه بر کاهش طول کف بند در شیب شکن های قائم

از جمله سازه­های هیدرولیکی مورد استفاده در آبخیزداری به­ منظور مدیریت رسوب در آبراهه­های کوهستانی شیب شکن های قائم می­باشد. به­منظور جلوگیری از آبشستگی بستر در پایین دست شیب شکن قائم از کف­بند استفاده می­شود که روی آن پرش هیدرولیکی شکل می­گیرد. یکی از پارامترهای مهم طراحی کاهش طول پرش هیدرولیکی و در نتیجه کاهش طول کف­بند برای اقتصادی شدن پروژه می­باشد که هدف اصلی این تحقیق محسوب می­شود. آزمایش­ها در فلوم مستطیلی به عرض ۳۰ سانتی متر و طول ۱۲ متر انجام شده است. آزمایش­های این تحقیق به دو دسته با مانع و بدون مانع تقسیم می­شود. در آزمایش با مانع از یک ردیف مانع منقطع به ارتفاع پنج سانتی­متر که در فاصله ۴۰ سانتی­متری از شیب شکن نصب شده بود، استفاده شد. علاوه بر این در آزمایش با مانع از آستانه در انتهای کف­بند استفاده شد. ارتفاع آستانه انتهایی دو، سه و چهار سانتی­متر در نظر گرفته شد. آزمایش­ها تحت هفت شرایط مختلف جریان (عداد فرود  در محدوده ۳۴/۶ تا ۵/۱۲در ابتدای پرش) انجام شدند. نتایج نشان داد که استفاده از مانع منقطع به­همراه آستانه انتهایی باعث کاهش طول پرش هیدرولیکی شده است. تغییر ارتفاع آستانه انتهایی تاثیری زیادی بر کاهش طول پرش هیدرولیکی نداشت بگونه­ای که حداکثر تاثیر آن حدود ۷/۵ درصد می­باشد. نتایج نشان داد که استفاده از مانع منقطع به­همراه آستانه انتهایی به ارتفاع­های ۰۵/۰، ۰۸/۰ و ۱۱/۰ برابر ارتفاع شیب شکن باعث شد طول پرش هیدرولیکی به­ترتیب ۵۲، ۵۳ و ۷/۵۷ درصد کاهش یابد.

کلیدواژه ها:

کنترل رسوب بستر ، آبراهه با شیب تند ، سازه کنترل شیب ، شیب شکن قائم