رفاه ذهنی و عینی کودکان کار و عوامل زمینه ای موثر بر آن در شهرستان جیرفت

زمینه و هدف: کار کودکان به عنوان یکی از آسیب های اجتماعی مهم در ایران، پیامدهای گسترده ای بر سلامت جسمی، روانی و اجتماعی آنان دارد. کودکان کار به دلیل شرایط خاص زندگی، با محرومیت های متعدد عینی مواجه اند، اما ادراک ذهنی آنان از زندگی می تواند متفاوت از واقعیت بیرونی باشد. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه رفاه ذهنی و عینی کودکان کار و عوامل زمینه ای موثر بر آن در شهرستان جیرفت انجام شد.روش: پژوهش از نوع کمی و پیمایشی است. جامعه آماری شامل کلیه کودکان کار شهرستان جیرفت (۱۰۷ نفر) بود که با روش تمام شماری انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها، پرسش نامه محقق ساخته رفاه ذهنی و عینی (۴۳ سوال) بر اساس طیف لیکرت بود. روایی محتوایی توسط اساتید راهنما و مشاور تایید و پایایی با ضریب آلفای کرونباخ (کل مقیاس ۰.۷۴) تایید شد. تحلیل داده ها با آمار توصیفی و استنباطی (تی تک نمونه ای، ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه) در نرم افزار SPSS انجام شد.یافته ها : میانگین رفاه عینی کودکان کار (۲۲ از ۴۰) به طور معناداری پایین تر از میانگین مورد انتظار (۲۴) بود (t=۴۰.۳۶, p<۰.۰۱). میانگین رفاه ذهنی آنان (۳۲.۰۲ از ۵۰) به طور معناداری بالاتر از میانگین مورد انتظار (۳۰) بود .(t=۳۸.۳۸, p<۰.۰۱) بین متغیرهای محیط زندگی (r=۰.۳۷ و ۰.۳۹)، روابط اجتماعی (r=۰.۴۲ و ۰.۴۳)، امنیت اجتماعی (r=۰.۲۴ و ۰.۲۹) و پایگاه اجتماعی با رفاه ذهنی و عینی رابطه مثبت و معناداری وجود داشت .(p<۰.۰۱) تحلیل رگرسیون نشان داد متغیرهای پیش بین توانستند ۵۲ درصد از تغییرات رفاه عینی و ۴۹ درصد از تغییرات رفاه ذهنی را تبیین کنند.نتیجه گیری: وجود شکاف بین رفاه عینی پایین و رفاه ذهنی بالا در کودکان کار، نشان دهنده مکانیسم های روان شناختی سازگاری و انتظارات پایین است. لذا سیاست گذاری ها باید ضمن بهبود شرایط عینی، به تقویت عوامل حمایتی و روان شناختی نیز توجه کنند.