<span lang="AR-SA">ارزیابی آلودگی زیست محیطی فلزات سنگین<span dir="LTR" lang="AR-SA"> <span lang="AR-SA">در رسوبات رودخانه دز محدوده شهر دزفول
سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 13
فایل این مقاله در 21 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_NFAG-20-39_006
تاریخ نمایه سازی: 23 مهر 1405
چکیده مقاله:
این پژوهش در محدوده ای از رودخانه دز، واقع در استان خوزستان، بین شهر چم گلک تا منطقه زیباشهر دزفول انجام شد. این پژوهش به بررسی آلودگی فلزات سنگین در رسوبات رودخانه دز و تحلیل های مربوط به شاخص های زیست محیطی و پارامترهای فیزیکوشیمیایی پرداخته است. برای این منظور ۲۵ نمونه رسوب از دو طرف رودخانه به صورت تصادفی- قضاوتی جمع آوری شد. نمونه ها پس از خشک شدن در دمای محیط و عبور از الک ۲۳۰ مش، برای اندازه گیری پارامترهای فیزیکوشیمیایی، و غلظت فلزات سنگین (آرسنیک، بیسموت، کروم، مس، سرب و نیکل) آماده شدند. غلظت فلزات سنگین نیز با استفاده از دستگاه ICP-MS اندازه گیری شد. برای ارزیابی آلودگی و منشا فلزات سنگین، از شاخص های زیست محیطی شامل ضریب آلودگی (CF)، عامل غنی شدگی (EF) و شاخص زمین انباشت (Igeo) استفاده شد. تحلیل های آماری با نرم افزارهای SPSS و Excel انجام گرفت. نتایج نشان داد که دامنه تغییرات pH رسوبات بین ۲۳/۷ و ۰۵/۸ بوده و تاثیر چندانی بر غلظت فلزات سنگین نداشته است. همچنین، میزان مواد آلی در رسوبات بین ۲۸/۰ تا ۵۴/۲ درصد تغییر می کند و بالاترین مقادیر در ایستگاه های بالادست مشاهده شد که احتمالا به علت تاثیر فاضلاب های شهری، پساب های کشاورزی و فعالیت های صنعتی است. مقایسه غلظت فلزات سنگین در رسوبات با مقادیر پوسته زمین نشان داد که غلظت آرسنیک (۱/۱ میلیگرم بر کیلوگرم)، بیسموت (۶۵/۰ میلیگرم بر کیلوگرم) و مس (۹۲/۲۷ میلی گرم بر کیلوگرم) بالاتر از مقادیر معمول در پوسته زمین بوده، در حالی که کروم و سرب دارای غلظت کمتری نسبت به میانگین جهانی هستند. تجزیه و تحلیل های آماری شامل ضریب همبستگی پیرسون نشان داد که بین فلزات کروم و نیکل همبستگی مثبت و معناداری (۷۸۶/۰) وجود دارد، که نشان دهنده منشا مشترک هیدروکربنی این دو عنصر است. نتایج تحلیل خوشه ای نشان داد که ایستگاه ها به سه گروه اصلی تقسیم می شوند، که بیشترین همبستگی بین ایستگاه های ۱۶ و ۲۰ مشاهده شد و کاهش آلودگی در پایین دست رودخانه به دلیل احتمالی ویژگی خودپالایی و سرعت بالاتر جریان آب میباشد. در حالی که برخی فلزات مانند مس و ارسنیک به طور قابلتوجهی در منطقه افزایش یافته اند، دیگر فلزات مانند سرب و کروم غلظت کمتری در مقایسه با میانگین های جهانی دارند. این میتواند به دلیل احتمالی ترکیب پیچیده منابع آلاینده، شامل فعالیت های کشاورزی، صنعتی و شهری باشد. این یافته ها حاکی از تاثیر منابع مختلف آلودگی از جمله فعالیت های کشاورزی، صنعتی و فاضلاب های شهری بر غلظت فلزات سنگین در رسوبات رودخانه دز است.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
سعید ورمرزیار
کارشناس ارشد زمین شناسی، دانشکده منابع طبیعی دریا، دانشگاه علوم و فنون دریایی، خرمشهر، ایران
صدیقه بطالبلویی
دانشیار گروه زمین شناسی، دانشکده منابع طبیعی دریا، دانشگاه علوم و فنون دریایی، خرمشهر، ایران
حکیمه امانی پور
دانشیار گروه زمین شناسی، دانشکده منابع طبیعی دریا، دانشگاه علوم و فنون دریایی، خرمشهر، ایران
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
