ارزیابی پتانسیل هیدروکربن زایی شیل های توربیدیتی سازند امیران در یک برش سطح الارضی از تاقدیس پشت جنگل، جنوب لرستان با استفاده از روش پیرولیز Rock–Eval ۶" >ارزیابی پتانسیل هیدروکربن زایی شیل های توربیدیتی سازند امیران در یک برش سطح الارضی از تاقدیس پشت جنگل، جنوب لرستان با استفاده از روش پیرولیز Rock–Eval ۶" >ارزیابی پتانسیل هیدروکربن زایی شیل های توربیدیتی سازند امیران در یک برش سطح الارضی از تاقدیس پشت جنگل، جنوب لرستان با استفاده از روش پیرولیز Rock–Eval ۶" >
<span lang="FA">ارزیابی پتانسیل هیدروکربن زایی شیل های توربیدیتی سازند امیران در یک برش سطح الارضی از تاقدیس پشت جنگل، جنوب لرستان با استفاده از روش پیرولیز <span dir="LTR">Rock–Eval ۶
سازند امیران (ماستریشتین– پالئوسن) در حوضه رسوبی زاگرس با ضخامت قابلتوجهی در یک محیط رسوبی ژرف انباشته شده است، که از شمال لرستان به سمت جنوب، رخسارههای ریزدانه (تناوب شیل و ماسهسنگ) غالب میباشند. در این پژوهش، سازند امیران به عنوان سنگ منشا احتمالی از دیدگاه زمین شیمی آلی و پتانسیل هیدروکربنزایی در این بخش از حوضه رسوبی زاگرس مورد ارزیابی قرار گرفته است. در این راستا، یک برش چینهشناسی سطحالارضی به ضخامت ۴۷۳ متر در یال شمالی تاقدیس پشتجنگل، شهرستان کوهدشت، انتخاب و تعداد ۲۰ نمونه از شیلهای تیره رنگ این سازند جهت آنالیز راک–ایوال ۶ برداشت گردید. رسم مقادیر S۲ در برابر TOC نمونهها، بیانگر یک سنگ منشا ضعیف تا متوسط میباشد و از نظر توان هیدروکربنزایی، ضعیف ارزیابی می شود؛ به گونهای که شاخص سنگ منشا (SPIr) این سازند ۶۵/۱ بوده و توان هیدروکربنزایی ضعیفی دارد. کروژن این سازند مخلوطی از نوع III و نوع II تشخیص داده شد، اما کروژن نوع III فراوانی بیشتری دارد که میتواند به دلیل چیرگی رخسارههای قارهای تشکیل دهنده این سازند باشد. رسم مقادیر Tmax در برابر HI نشان داد ۷۵ درصد از نمونهها در محدوده نابالغ قرار گرفته و ۲۵ درصد از آنها در ابتدای پنجره نفتزایی قرار دارند؛ به عبارت دیگر، با رسیدن به مرحله کاتاژنز، بلوغ حرارتی را پشت سر گذاشتهاند که با Tmax بین ۴۳۵ تا ۴۶۰ درجه سانتیگراد تایید میشوند. نمودار HI در مقابل TOC حاکی از تشکیل رخسارههای آلی گوناگون در سازند امیران میباشد. این رخسارهها شامل رخساره آلی CD (اکسیدان) ۴۰ درصد، رخساره آلی C (نیمه اکسیدان) ۴۵ درصد و به مقدار کمتر رخساره آلی BC (نیمه احیا تا نیمه اکسیدان) ۱۵ درصد میباشند. این تنوع رخسارهای میتواند به دلیل تنوع مواد آلی با منشا دریایی و قارهای و رسوبگذاری در محیطهای ژرف و بخشهای بالایی شیب قاره باشد، که منشا قارهای آنها غالب می باشد. مقادیر TOC این سازند به دلیل ورود مواد آلی از منشا قارهای پایین میباشد (۸۰ درصد نمونهها دارای TOC کمتر از ۱ درصد وزنی میباشند)، و لذا پتانسیل سنگ منشا را کاهش داده است.
دانشیار گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
Ala, M. A., Kinghorn, R. R. F., Rahman, M. (۱۹۸۰) ...
Abdel Fattah, M. I., Sen, S., Abuzied, S. M., Abioui, ...