ویژگی های فیزیکی و الگوی رهایش عصاره سرخارگل در نانو حامل های لیپیدی

گیاه سرخارگل (Echinacea angustifolia) یکی از گیاهان دارویی پرکاربرد است که ترکیبات مفید آن اثرات آنتی اکسیدانی و تقویت کننده سیستم ایمنی دارند. با این حال این مواد طبیعی در برابر نور، حرارت و هوا ناپایدار بوده و به سرعت اثر بخشی خود را از دست می دهند. قرار دادن این عصاره در نانوذرات چربی لیپوزوم ها می تواند راهکاری موثر برای محافظت از آنها و کنترل سرعت خروجشان به محیط باشد. هدف از این مطالعه ساخت نانوذرات لیپیدی پایدار شده با پلی اتیلن گلیکول (PEG) حاوی عصاره سرخارگل و بررسی ویژگی های فیزیکی و نحوه آزادسازی آن در آزمایشگاه بود. عصاره سرخارگل با اتانول استخراج شد و بیشترین جذب نوری آن تعیین گردید. نانوذرات با ترکیب لسیتین سویا، کلسترول و پلی اتیلن گلیکول به روش لایه نازک لیپیدی و با کمک امواج فراصوت اولتراسونیک ساخته شدند. اندازه ذرات، یکنواختی و بار سطحی نانوذرات با دستگاه DLS اندازه گیری شد. همچنین درصد به دام افتادن عصاره و میزان خروج آن در دو محیط اسیدی (۵.۵) و خنثی (۷.۴) طی ۷۲ ساعت ارزیابی گردید. بیشترین جذب نوری عصاره در طول موج ۲۵۴ نانومتر به دست آمد. میانگین اندازه نانوذرات ساخته شده ۸۳ نانومتر، شاخص پراکندگی ۰.۳۷۲ و بار سطحی -۳۰ میلی ولت بود. میزان عصاره به دام افتاده در نانوذرات ۶۲ درصد محاسبه شد. بررسی رهایش نشان داد که خروج عصاره روندی پیوسته دارد؛ در ساعت ۹ به بیشترین مقدار خود رسید. میزان جذب ۴۸۵ در محیط خنثی در مقایسه با ۴۰۸ در محیط اسیدی بود و تا ۷۲ ساعت با شیب ملایم ادامه یافت. نانوذرات ساخته شده با اندازه بسیار کوچک زیر ۱۰۰ نانومتر و کارایی بالای ۶۲ درصد توانستند عصاره سرخارگل را به خوبی در خود نگهداری کرده و آن را به آرامی آزاد کنند. این سامانه بستر مناسبی برای پایدارسازی عصاره سرخارگل در مصارف دارویی و مکمل ها به شمار می رود.

کلیدواژه ها:

سرخارگل ، نانوذرات ، لیپیدی ، اندازه ذرات ، رهایش کنترل شده ، پایداری