بررسی تطبیقی سیمای فردی و اجتماعی امام سجاد(علیه السلام) در شعر عربی و فارسی

سیره حضرت امام سجاد(ع) به عنوان چهارمین امام شیعیان، در شعر عربی و فارسی حضور و تجلی دارد. بررسی شعر آیینی عربی و فارسی بیانگر این است که در بخش سیمای فردی، عناوینی؛ همچون لقب سجاد، عبادت و علم، نیز از جنبه اجتماعی، مضامین نسب و نژاد، سخاوت و اشاره به دوران سخت اسارت، از برجسته ترین مضامینی هستند که به طور مشترک با بسامد بالا در آثار منظوم دو ادب عربی و فارسی ظهور داشته اند. برخی موضوعات از جمله؛ «نیایش و حسن ظاهر» از نظر شمار پرداخت مضمون، در شعر عربی نسبت به فارسی، نمود محدودتری پیدا کرده به عنوان تفاوت مضمونی می توان به آن اشاره کرد. در این میان مفهوم «حسن ظاهر» تنها در شعر شاعران فارسی مشاهده شده است. در این پژوهش که با روش توصیفی تحلیلی و بر اساس نظریه اسلامی ادبیات تطبیقی تدوین یافته است، ابعاد شخصیتی آن امام همام در شعر شاعران برجسته عربی و فارسی در دو بخش سیمای فردی و اجتماعی؛ تبیین شده و مضمون های مشترک و متمایز در شعر هر دو ادبیات مورد تحلیل قرار گرفته است.

کلیدواژه ها:

امام سجاد(ع) ، شعر عربی و فارسی ، شعر عاشورایی ، ادبیات متعهد ، ادبیات آیینی