سنجش و ارزیابی الگوی توسعه کالبدی- فضایی شهر یاسوج

الگوی توسعه فیزیکی – کالبدی یکی از موضوعات مهم و کلیدی قرن بیست و یکم در ارتباط با بحث پایداری شهر است. این الگو به عنوان الگوی توسعه فضایی فعالیت های انسان در برهه خاصی از زمان تعریف می گردد و به دو دسته کلی گسترش پراکنده یا افقی و الگوی فشرده طبقه بندی می گردد. شناخت الگوی توسعه کالبدی شهر و ارزیابی الگوی میزان فشردگی و پراکندگی آن جهت هدایت آن در راستای توسعه پایداری شهری امری ضروری برای تمام جوامع شهری است، چراکه امروزه اغلب پژوهشگران و مدیران شهری اعتقاد دارند که ارتباط معناداری بین الگوی توسعه کالبدی شهر با پایداری وجود دارد. بر این اساس، هدف اصلی پژوهش حاضر، تحلیل الگوی توسعه کالبدی – فضایی شهر یاسوج با استفاده از پردازش تصاویر ماهواره ای و مدل های کمی است. روش شناسی تحقیق، ترکیبی از روش های قیاسی و استقرایی است. یافته های تحقیق حاکی از آن است که در طی چهار دهه اخیر (۱۴۰۰-۱۳۷۰)، بیشترین میزان توسعه فیزیکی شهر یاسوج در جهات شمال غربی، غرب و جنوب بوده است. از سویی دیگر نتایج حاکی از بالا بودن نرخ رشد توسعه کالبدی شهر بر نرخ رشد جمعیت شهری است. همچنین الگوی رشد کالبدی شهر یاسوج طی دوره ۱۳۹۵-۱۳۶۵ دارای الگوی توسعه افقی و اسپرال بوده است که بیشترین میزان توسعه کالبدی افقی مربوط به سال ۱۳۸۵ با ضریب آنتروپی برابر با ۳۳/۱ می باشد. ازاین رو کنترل و نظارت بر ساخت وسازهای شهری در محور شمال غرب و غرب و مدیریت اسکان مهاجران می تواند راهبرد مهمی در هدایت توسعه کالبدی شهر یاسوج باشد.

کلیدواژه ها:

الگوی اسپرال ، پایداری ، توسعه کالبدی ، شهر یاسوج ، مدل های کمی