شیوه های تصویرپردازی( ایماژیسم) در اشعار فریدون مشیری

ایماژیسم مکتبی ادبی است که در اوایل قرن بیستم در اندیشه توماس ارنست هیوم (Robert Ernest Hume)  شکل گرفت. این مکتب بر خلق تصاویری دقیق، شفاف و ملموس در شعر با تمرکز بر زبان موجز، حذف زواید کلامی، آزادی در انتخاب وزن، ارائه تصاویر بصری زنده، تاکید داشت. مکتب ایماژیسم (تصویرگرایی) در ادبیات جهان در اشعار تی.اس.الیوت (ThomasStearns Eliot)  و ازرا پاوند(Ezra Pound) توانست زمینه تحول شعر آزاد در جریان های رایج ادبی را به وجود آورد. در ایران برخی از شاعران معاصر همچون نیمایوشیج، سهراب سپهری، فروغ فرخزاد و فریدون مشیری متاثر از این مکتب بوده اند. در این مقاله، به بررسی برخی اشعار فریدون مشیری در دفتر «آهنگ باران» به شیوه توصیفی - تحلیلی پرداخته شد. براساس یافته ها مشیری با خلق تصاویری نوستالژیک، ملموس و بیشتر موسیقیایی، موفق شد مفاهیم انتزاعی عاطفی و انسانی را عینیت بخشد. عمده ترین شیوه های ایماژیستی او عبارت اند از: شخصی سازی اشیا و پدیده های طبیعی، استفاده از تصاویر چند حسی و خلق صحنه هایی روایتگر که همچون پرده ای سینمایی بر ذهن مخاطب نقش می بندد. این تصویرگری لطیف، نه تنها زیبایی شناختی شعر او را تعالی می بخشد، بلکه مهم ترین عامل ایجاد پیوند عاطفی با مخاطب و ماندگاری اشعارش به شمار می رود. نتیجه ای که حاصل شد این بود که تصویرگرایی در شعر مشیری، فقط یک تکنیک ادبی نیست، بلکه زیرساخت اصلی جهان بینی شاعرانه اوست. این ایماژیسم «لطیف»، که ریشه در نگاهی عمیقا انسانی و عاطفی دارد، مهم ترین عامل ایجاد هم ذات پنداری مخاطب و تبدیل شعر مشیری به آیینه ای از احساسات مشترک و خاطرات جمعی است؛ بدین ترتیب، مشیری نه به عنوان یک پیرو تقلیدی، بلکه به عنوان یک تصویرگر مستقل و صاحب سبک در شعر معارف فارسی شناخته می شود.

کلیدواژه ها:

ایماژیسم ، فریدون مشیری ، زیبایی شناسی تصویر ، دفتر آهنگ باران ، شعر معاصر فارسی