کنش های گفتاری گفته های شخصیت های حیوانی مونث در حکایت های کلیله ودمنه و مرزبان نامه براساس نظریهجان سرل

شخصیت های حیوانی سخنگو در آثار متعدد فارسی، ازجمله کلیله ودمنه و مرزبان نامه، به عنوان ابزاری برای انتقال مفاهیم، شیوه تفکر و ابراز احساسات انسانی به­کار برده شده است. در این حکایات، شخصیت های مونث و مذکر حیوانی با یکدیگر گفت وگوهایی هدفمند دارند و در ضمن جملات، مفاهیم چندلایه را هم به شخصیت داستانی و هم به مخاطب ابلاغ می کنند. در این مقاله جمله های گفته های حیوانات مونث از تمام حکایات این دو کتاب گردآوری و براساس کنش های گفتاری جان سرل بررسی شد. در این تحلیل، نقش اجتماعی شخصیت مونث و موضوع سخن او اهمیت دارد و نوع تمثیلی این حکایات نشان می دهد که از طریق لایه های نمایشی، نگرش اجتماعی و سیاسی ویژه ای از زنان در جامعه بازنمود دارد. از تحلیل این گفت وگوها این نتیجه به­دست آمد که گفتار شخصیت های حیوانات ماده در نکاتی خاص با هم تفاوت دارند. حیوانات ماده شیر، بط، بوزینه، زاغ، کبک و موش هستند. طبقهاجتماعی این حیوانات تمثیلی باعث تفاوت در کاربرد زبان ازسوی آن هاست. براساس تحلیل نمونه ها این تفاوت هم در نوع جمله های (خبری، امری و نهی) و همچنین، در نوع کنش زبانی وجود دارد. کنش اظهاری بیشترین بسامد را در میان کنش ها دارد و در رتبه دوم کنش ترغیبی است. زنان عادی از کنش ترغیبی و زنان صاحب قدرت از کنش اظهاری در کلام بهره بیشتری می گیرند.

کلیدواژه ها:

کنش گفتاری ، حکایت حیوانات ، جان سرل ، کلیله ودمنه ، مرزبان نامه ، حیوان مونث