خوانش نگاره «گفتار اندر کشتن رستم زن جادو را» در شاهنامه طهماسبی با رویکرد شمایل شناسی.

هدف این جستار خوانش بصری و تحلیل شمایل شناسانه تصویر خان چهارم شاهنامه طهماسبی: «گفتار اندر کشتن رستم زن جادو را» که منسوب به قدیمی است می باشد. سوال اصلی پژوهش این است که نقاش با تکیه بر چه مواردی به معرفی قهرمان شاهنامه پرداخته و تقابل خیر و شر را چگونه ترسیم کرده است؟ روش این تحقیق با رویکرد توصیقی-تحلیلی و تطبیقی است و بر مبنای اندیشه های پانوفسکی شکل گرفته است. تحقیقات این پژوهش آشکار می سازد که نگارگر تصویر خان چهارم، نه تنها از بیان نمادین تصویری در نمایش کم آبی و پر آبی که زن جادو و رستم را معادل آنان دانسته است سود برده، بلکه به نوعی ضمنی با استفاده از رنگ توانسته است نبرد بین خیر و شر و نمایش قدرت را نمایش دهد به قسمی که ریشه های این رنگ گذاری در شخصیت رستم و زن جادو را می توان در دیگر نقاط جهان هم ردیابی نمود، آن سان که ما را به این فرضیه نزدیک می کند که این برخورد نه فقط متاثر از دیگر نسخ بلکه ناشی از روان جمعی آدمی است. از طرفی کاربرد و نمایش مخفیانه چندین حیوان در میان صخره ها می تواند همسو با رمز گذاری برای زمان و سال خلق اثر باشد که به چرخه سال های دوازده گانه معروف است، علاوه بر این مورد کاربست این حیوانات در نمادپردازی نیز با محتوای اثر کاملا در یک جریان قرار می گیرد.

کلیدواژه ها:

رستم ، خان چهارم ، شمایل شناسی ، نقاشی ایرانی ، شاهنامه طهماسبی