عنوان: پژوهشی در تبیین و تحلیل سرامیک‎های اسلامی چین در دوران مینگ و چینگ ( با تاکید بر محتوای کتیبه ها و نقوش(

از مهم ترین بسترهای ظهور هنر اسلامی در سرزمین چین، چینی و سرامیک است که شکوفایی آن به دوران مینگ و چینگ برمی گردد. از آنجایی که در زمان ورود دین اسلام و پس از آن، بافتار فرهنگی و مذهبی چین به لحاظ الگوهای غالب، متفاوت با سایر مناطق جهان اسلام بوده ‎است؛ لذا، شناسایی مولفه های تاثیرگذار بر هنر اسلامی در این سرزمین ضروری می نماید. پژوهش حاضر با هدف واکاوی مضامین کتیبه ها ی عربی و فارسی خوشنویسی شده و نقشمایه های به کار گرفته شده در تزئینات، خاستگاه و معنای نمادین آن ها در اشیاء سرامیکی اسلامی در دوران مینگ و چینگ، در پی پاسخ به این سوالات است: ۱- مضامین کتیبه های اشیاء سرامیکی اسلامی دوران مینگ و چینگ، از چه قرارند؟ ۲- چه نقوشی در تزئینات اشیاء سرامیکی اسلامی دوران مینگ و چینگ به کار گرفته شده اند و دارای چه خاستگاه ها و معانی نمادین هستند؟ در این راستا، روش پژوهش از نوع توصیفی- تحلیلی و مبتنی بر رویکردی تاریخی و شیوه ی گردآوری اطلاعات، متکی بر اسناد کتابخانه ای، اطلاعات موزه ها و داده های اینترنتی است. تعداد ۱۴ نمونه نیز جهت مطالعه درنظر گرفته شده است. نتایج حاصله از پژوهش حاکی از آنست که محتوای کتیبه های منقوش بر سرامیک های اسلامی دو دوره ی مذکور در چین، بیانگر اصول دین اسلام، ستایش و صفات خدا، دعا، جملات پندآموز بوده و همچنین اشاراتی به کارکرد شیء دارند. نقوش به کار رفته در تزئینات مشتمل بر نقوش گیاهی، عناصر طبیعی، اشکال هندسی و الگوهای کلیدی و پوششی با غلبه‎ی نقشمایه رویی هستند که از سنت های چینی به ویژه مذاهب دائویی، بودایی و تعالیم کنفوسیوسی نشات گرفته اند. این نقوش مضامینی چون جاودانگی، طول عمر، وفور، باروری، عشق، نیروهای جنسی مردانه و زنانه، پاکی، شادمانی، رفاه، خوش اقبالی، پیروزی، فرزانگی، تعادل و کمال را درخود مستتر دارند. کتیبه های عربی و فارسی عناصر اصلی اعطاءکننده ی هویت اسلامی به این اشیاء هستند.

کلیدواژه ها:

هنر اسلامی ، هنر اسلامی- چینی ، سرامیک (سفال) ، کتیبه‎های اسلامی- چینی ، نقوش چینی.