بررسی رویکردهای آموزش موسیقی کودک با تاکید بر رویکرد ارف و چالش های آن در ایران

این پژوهش با هدف بررسی جامع و رفع نواقص رایج در اجرای رویکرد ارف در آموزش موسیقی کودکان در ایران انجام شده ­است. مسئله اصلی پژوهش، نبود تطابق کافی میان محتوای ارائه شده در قالب این رویکرد با نیازها، ویژگی های فرهنگی، زبانی، روان شناختی و تربیتی کودکان ایرانی است. به منظور پاسخ به این مشکل، نسخه ای کاملا بومی شده از رویکرد ارف توسط گروهی از مدرسان مجرب، روان شناسان و کارشناسان موسیقی کودک طراحی و تدوین گردید. این نسخه اصلاح شده در چندین آموزشگاه موسیقی کودک به­ طور آزمایشی و در شرایط واقعی به اجرا درآمد. روش پژوهش به ­صورت ترکیبی و چندمرحله ای انجام شد؛ ابتدا با استفاده از مصاحبه های عمیق و نیمه ساختاریافته، مشکلات، چالش ها و محدودیت های اجرای رویکرد ارف در بستر فرهنگی ایران شناسایی گردید. سپس پرسشنامه ای ساختاریافته و استاندارد تهیه شد و اثربخشی نسخه ی جدید در دو مرحله پیش آزمون و پس آزمون به­ صورت کمی و آماری ارزیابی شد. سوال محوری پژوهش این بود که بومی شده قادر است مهارت های موسیقایی کودکان را بهبود بخشد؟ علاقه مندی و انگیزه آنان را افزایش دهد؟ اعتمادبه نفس آنان را تقویت کند؟ تعاملات اجتماعی را بهبود ببخشد و در کاهش احساس انزوا، خجالت و کم رویی تاثیرگذار باشد یا خیر؟ نتایج پژوهش نشان داد که پس از اجرای فعالیت های متنوع شامل حرکات موزون، نواختن ساز، آوازهای گروهی و بازی های موسیقایی، روحیه کودکان بهبود چشمگیری یافت، میزان همدلی، نشاط و شوق افزایش پیدا کرد و کودکان خجالتی نیز در تعاملات اجتماعی خود پیشرفت قابل توجهی داشتند. این نتایج هم از نظر مدرسان، والدین و کارشناسان و هم بر اساس تحلیل داده های پرسشنامه ها تایید و تصدیق شد. بر این اساس، نسخه بومی شده رویکرد ارف نه تنها از نظر آموزشی و موسیقایی، بلکه از منظر رشد هیجانی، روانی و اجتماعی کودکان نیز اثربخش و موثر ارزیابی گردید.

کلیدواژه ها:

موسیقی کودک ، رویکرد ارف ، آموزش موسیقی ، بومی سازی آموزش موسیقی کودک ، رشد اجتماعی- عاطفی