مقایسه توان بخشی شناختی و سبک های شناختی بر عملکرد تحصیلی و سواد اطلاعاتی دانش آموزان پایه سوم ابتدایی

هدف: هدف از این مطالعه، مقایسه توان­بخشی شناختی و سبک­های شناختی بر عملکرد تحصیلی و سواد اطلاعاتی دانش آموزان بود.روش ها: روش پژوهش حاضر نیمه­آزمایشی با طرح پیش­آزمون – پس­آزمون چندگانه (سه گروهی) با ملاک سه گروه، دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل است و جامعه آماری آن نیز کلیه دانش­آموزان پایه سوم ابتدایی شهر بجنورد است. نمونه مورد نظر، شامل ۵۰ نفر از دانش آموزان پایه سوم ابتدایی مدرسه شهدای فرهنگی بوده که از بین آن­ها ۳۰ نفر که دارای معیارهای ورود به پژوهش بودند، به­شیوه تصادفی خوشه­ای چند مرحله­ای انتخاب شدند و به سه گروه ۱۰ نفره شامل دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل تقسیم شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه سواد اطلاعاتی دانش­آموزان رحمانی و همکاران (۱۳۸۶)، معدل تحصیلی دانش آموزان، جلسات سبک­های شناختی یارمحمدیان و همکاران (۱۳۹۴) و جلسات توان­بخشی شناختی ویلسون (۲۰۰۹) به نقل از اورکی و همکاران (۱۳۹۶) بود. برای تجزیه و تحلیل داده­ها و آزمون فرضیه­های پژوهش از آزمون تحلیل کواریانس به­وسیله نرم­افزار SPSS۲۵ استفاده شد.یافته ها: نتایج نشان داد که دو متغیر سبک­های شناختی و توان­بخشی شناختی هر دو در عملکرد تحصیلی و سواد اطلاعاتی دانش­آموزان تاثیر دارند، اما توان­بخشی شناختی سهم بیشتری را به خود اختصاص داده است؛ به­طوری­که سهم توان­بخشی شناختی در تاثیر داشتن بر روی عملکرد تحصیلی و سواد اطلاعاتی ۵۵ درصد و سهم سبک­های شناختی ۱۹ درصد بود.نتیجه گیری: بر اساس نتایج می­توان بیان داشت، توان­بخشی شناختی بیشتر از سبک­شناختی توانسته است تغییراتی را در میانگین نمرات عملکرد تحصیلی و سواد اطلاعاتی ایجاد کند. این تغییرات از طریق اثرگذاری بر حافظه کاری و سرعت پردازش اطلاعات موجب بهبود توان حافظه کاری کلامی، حافظه کاری دیداری فضایی و سرعت پردازش گردیده و درنهایت بهبود عملکرد تحصیلی و سواد اطلاعاتی دانش­آموزان را در پی داشته باشد.

کلیدواژه ها:

توان بخشی شناختی ، سبک های شناختی ، سواد اطلاعاتی ، عملکرد تحصیلی