طراحی و اعتبارسنجی چک لیست جامع ارزیابی کیفیت آموزش غیررسمی آب: ابزاری بومی برای ارزیابی فعالیت های سمن های محیط زیستی

در سال های اخیر، نقش سازمان های مردم نهاد فعال در حوزه آب به عنوان بازیگران کلیدی در ترویج آموزش غیررسمی محیط زیستی پررنگ تر شده است. بااینحال، نبود ابزارهای ارزیابی استاندارد، بومی و چندبعدی برای سنجش کیفیت آموزش های ارائه شده توسط این نهادها، موجب شکل گیری خلایی جدی در نظام یادگیری و بهبود مستمر فعالیت های آن ها شده است. هدف این پژوهش، طراحی و اعتبارسنجی یک چک لیست جامع و بومی سازی شده برای ارزیابی کیفیت آموزش آب در سازمان های مردم نهاد ایرانی است. این پژوهش با رویکرد ترکیبی اکتشافی در دو مرحله انجام شد. در مرحله نخست، با بهره گیری از تحلیل محتوای کیفی اسناد و مصاحبه با ۱۵ نفر از خبرگان، الگوی اولیه شامل ۷ معیار اصلی و ۱۳ زیرمعیار استخراج شد. در مرحله دوم، از تکنیک دلفی اصلاح شده با مشارکت ۶ خبره برای اعتبارسنجی محتوایی (با شاخص های CVR وCVI ) و از تحلیل آماری برای سنجش پایایی ابزار (با آزمون آلفای کرونباخ و تحلیل عاملی اکتشافی) استفاده شد. نتایج نشان داد چک لیست نهایی دارای پایایی بسیار مطلوب (۰.۹۱= α) و ساختار عاملی منسجم است. این ابزار می تواند برای ارزیابی درونی و بیرونی کیفیت آموزش آب در سمن ها به کار رود و بستر مناسبی برای ارتقاء یادگیری سازمانی، تصمیم گیری مبتنی بر شواهد و تقویت تعامل میان نهادهای دولتی و مدنی فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

آموزش آب ، ترویج محیط زیست ، سازمان مردم نهاد ، تحلیل محتوا