زبان عربی از منظری معنی شناسیک جستاری در ذات گرایی و نام گرایی واژگان وساختارها

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 17

فایل این مقاله در 37 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_LRR-17-4_016

تاریخ نمایه سازی: 22 مهر 1405

چکیده مقاله:

قضیه «ثبات»و«تغییر» تنها درمورد پدیده های طبیعی مط رح نمی شود بلکه عالم زبان نیز از تاثیرات این بحث در امان نیست. از آن جا که مسلمانان از اغاز نزول قرآن کریم با پدیده زبان ارتباط عمیقی ایجاد کرده بودند، این موضوع نیز جزء مسائل مبتلابه اندیشمندان مسلمان بود. مساله وجود هسته های سخت معنایی و یا فقدان آن، از دو منظر «هستی شناسی» و «کاربردشناسی» مورد توجه آنان قرار داشت. در بحث «هستی شناسی» زبان و جنبه های نظری مربوط به زبان، اغلب نگاه های علمای سلف بر وجود مرکزیت غیر قابل تغییر استوار است. اما با این حال در این حوزه هم نظرهای مخالف یافت می شود. اما در بستر دلالت و معنای واژه ها و ساختارها، نگاه های بسیاری معطوف به جنبه تغییر و تحول وعدم ثبات در مدلول واژه و ساختار جملات است. هر کدام از این دو دیدگاه تبعاتی را با خود به همراه دارد که غفلت از آن، دست آوردهای فهمی و تفسیری ودر نتیجه فرهنگی خاصی را به دنبال خود دارد. ساختارهای زبان عربی بیانگر این نکته هستند که این زبان با رویکرد کثرت گرایی در حوزه معنی یابی همزمان با حفظ هسته های سخت معنایی هماهنگی بیشتری دارد. مواجهه معتدلانه در فرآیند رویارویی با این دو منظر تفسیری می تواند نتایج زیانبار وابستگی تام و تمام به هر یک از این دو دیدگاه را تقلیل دهد.

کلیدواژه ها:

زبان ، معنی ، هسته های سخت معنایی ، ذاتگرایی ، نامگرایی

نویسندگان

Hamid Reza Mirhaji

دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • · قرآن کریم ...
  • · آزاد،ع.ر.(۱۴۰۰).فهم فهم.مشهد:نشر تگ ...
  • · ابراهیم، ا.(۱۹۶۳).دلاله الالفاظ. ط۲.القاهره:مکتبه الانجلو المصریه ...
  • · ابن اثیر، ن.(۱۴۲۰).المثل السائر.تحقیق: محی الدین عبدالحمید.بیروت:المکتبه العصریه ...
  • · ابن تیمیه ، ا.(بی تا)الرد علی المنطقیین ج۱.بیروت: دارالمعرفه ...
  • · ابن جنی، ع.(۱۹۵۲).الخصائص.تحقیق محمد علی نجار.بیروت:دارالهدی للطباعه و النشر ...
  • · ابن درید،م.(۱۹۵۸).الاشتقاق.القاهره:مطبعه الرساله ...
  • · ابن عاشور،م.(۱۹۸۴).التحریر و التنویر.تونس:الدار التونسیه للنشر ...
  • · ابن عربی، م.(۲۰۱۱).الفتوحات المکیه.بیروت:دارالمعرفه ...
  • · ابن فارس، ا.(۱۹۶۳).الصاحبی فی فقه اللغه و سنن العرب ...
  • · ابن هشام، ج. (۱۴۰۶).مغنی اللبیب عن کتب الاعاریب.قم:مکتبه السیدالشهداء ...
  • · ابوزید، ن.ح.(۱۹۹۶)الامام الشافعی و تاسیس الایدیولوجیهالوسطیه.قاهره: مدبولی· ابوعوده، ع،خ.(۱۳۹۵).تغییرمعنایی ...
  • · احمدی، ب.(۱۳۷۸).ساختار و تاویل متن.تهران: نشر مرکز ...
  • · اسماعیل، ع.(۱۹۸۷).قراءه فی معنی المعنی.نشریه الفصول،۲۷و۲۸، ۴۵-۳۷· اردبیلی، م، ...
  • · بکر، ی.(۱۹۷۰). نصوص فی فقه اللغه العربیه.بیروت: دار النهضه ...
  • · تفتازانی، س.(۱۳۷۴ق)المطول فی شرح تلخیص المفتاح.تهران: مکتبه علمیه اسلامیه ...
  • · جرجانی، ع.(۲۰۰۳). ددلائل الاعجاز.بیروت: الممکتبه العصریه ...
  • · حاجی اسماعیلی، م،ر.(۱۳۸۹). بررسی رویکرد کلامی اشاعره و معتزله ...
  • · حسینی،ا،.سعیدی مهر،م.(۱۳۸۹).ذات گرایی ارسطویی-سینوی و ذات گرایی معاصر.حکمت سینوی(مشکوه ...
  • · دادجو، ا.(۱۳۹۷).ذات گرایی جدید در فلسفه علم معاصر.ذهن.ش۷۴.صص: ۸۲-۵۱-۵-۸۲ ...
  • · دباغ، س.(۱۳۸۹). زبان و تصویر جهان.تهران: نشر نی ...
  • · راجحی، ع.(۱۹۹۷). فصول فی علم اللغه.الاسکندریه: دارالمعرفه الجامعیه ...
  • · رسائل اخوان الصفا و خلان الوفاء. (۱۹۸۴).تصحیح: مصطفی غالب.بیروت:· ...
  • · زجاجی، ا.ق.(۱۹۵۹).الایضاح.تحقیق: مازن المبارک.قاهره: دارالعروبه ...
  • · زمخشری، م.(بی تا).الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل ...
  • · سامرائی، ف.ص.(۲۰۰۷). معانی النحو.بیروت: موسسه التاریخ العربی ...
  • · سامرائی، ف.ص.(۱۴۳۰). من اسرار البیان ال قرآنی ،اردن: دارالفکر ...
  • · سامرائی، ف.ص.(۲۰۰۰).الجمله العربیه و المعنی.بیروت: دارابن حزم ...
  • · سروش، ع.(۱۳۷۹).قبض و بسط تئوریک شریعت. تهران: صراط ...
  • · سروش، ع.(۱۳۷۸).بسط تجربه نبوی.تهران: صراط ...
  • · سروش، ع.(۱۳۹۶).سلوک دیندارانه در جهان مدرن.جلسات:۱۱.کانال تلگرام ...
  • · سروش، ع.(۲۰۲۵).سخنرانی: ماهیت گذر از تفکر رئالیستی به تفکر ...
  • · سیبویه، ع.(۱۹۶۶). الکتاب ج ۱.تحقیق: محمدهارون.القاهره: دارالقلم ...
  • · سیوطی، ج.(بی تا). المزهرفی علوم اللغه وانواعها.تحقیق: ابراهیم، بجاوی، ...
  • · سیوطی، ج.(بی تا). الاقتراح فی علم اصول النحو.تحقیق و ...
  • · شیواپور، ح.(۱۳۹۴). نظریه روح معنا در تفسیر قرآن.قم: دانشگاه ...
  • · صدر، م،ب.(۱۹۸۰). دروس فی علم الاصول.الحلقه الثانیه و الاولی.بیروت: ...
  • · صفوی، ک.(۱۳۹۳).اشنایی با نشانه شناسی ادبیات.تهران: نشر علمی ...
  • · صفوی، ک.(۱۳۷۹).درامدی بر معنی شناسی.تهران: بژوهشگاه فرهنگ و هنر ...
  • · ضرابیها، م،ا.(۱۳۸۴).زبان عرفان.تهران: بینادل ...
  • · طباطبائی، م.ح.(بی تا).المیزان ج۱۹و۳و۱.قم: جامعه المدرسین ...
  • · طیب، ع.(۲۰۰۱).المرشد الی فهم اشعار العرب و صناعتها.بیروت: دارالفکر ...
  • · عبدالتواب، ر.(۱۹۹۴).دراسات و تعلیقات فی اللغه.قاهره: مکتبه الخانجی ...
  • · عزیزی علویجه، م.(۱۳۹۸).رهیافتی تطبیقی به حس گرایی سلفی و ...
  • · فرضی، م.ب(۱۳۹۸). نقد و بررسی ظاهرگرایی در فهم قرآن. ...
  • · کاپلستون، ف.(۱۳۸۵). تاریخ فلسفه یونان و روم. ترجمه مجتبوی. ...
  • · کالر، ج.(۱۳۷۹). فردینان دوسوسور. ترجمه: کورش صفوی. تهران: هرمس ...
  • · محمدی مظفر، م،ح.(۱۴۰۰). ظاهرگرایی در قرآن. قم: دانشگاه ادیان ...
  • · محمد یونس علی، م.(۲۰۲۱). نظریه المجاز عند ابن تیمیه ...
  • · مظفر، م، ر.(۲۰۰۰). اصول الفقه. نشر دانش اسلامی ...
  • · مفید، م.(۱۴۱۳). الاختصاص. قم: الموتمر العالمی لالفیه الشیخ المفید ...
  • · ملکیان، م.(۲۰۲۳).سخنرانی: ذات گرایی. یوتیوب· منقور، ع.(۱۳۹۶). مبانی و ...
  • · مجتهد شبستری، م.(۱۳۹۵). هرمنوتیک جدیدچیست؟ و فلسفه زبان.وبسایت مجتهد ...
  • · میرحاجی، ح. م. (۱۳۹۹). عقل نحو و نحو عقل. ...
  • · ورستیگ، ک (۱۳۹۱). تاریخ مطالعات زبان شناسان مسلمان. ترجمه: ...
  • · نجاتی، م، وهمکاران (۱۴۰۰). ذات گرایی در حکمت متعالیه. ...
  • · نوبهار، ر (۱۳۹۹). اصول فقه و مباحث الفاظ و ...
  • · هاشمی، ا (بی تا). جواهر البلاغه.بیروت: داراحیاء التراث العربی ...
  • هلال، ع.(۱۹۹۵). العربیه،خصائص ها و سمات ها. دارالعلم ...
  • نمایش کامل مراجع