گذار به صنعت ۴.۰ از منظر توسعه پایدار؛ فراترکیبی از فرصت ها، چالش ها و الزامات سیاستی

این پژوهش به بهره گیری از رویکرد فراترکیب و بر پایه مرور نظام مند ۳۰ منبع شامل مقالات علمی، گزارش های سیاستی بین المللی منتشر شده توسط سازمان همکاری اقتصادی و توسعه (OECD) و مجمع جهانی اقتصاد (WEF) و اسناد رسمی منتشرشده توسط سایر نهادهای بین المللی انجام شده است، به شناسایی فرصت ها، چالش ها و الزامات سیاستی برای هم راستایی صنعت ۴.۰ با توسعه پایدار پرداخته است. یافته های این پژوهش نشان می دهند که در بعد اقتصادی، فناوری های پیشرفته بهره وری و رقابت پذیری را افزایش می دهند، اما هزینه های بالا و وابستگی به فناوری خارجی موانع جدی ایجاد می کنند. در بعد اجتماعی، این فناوری ها دسترسی به آموزش و خدمات عمومی را بهبود می بخشند، اما نابرابری و شکاف دیجیتال و بیکاری ناشی از اتوماسیون را تشدید می کنند. در بعد زیست محیطی، مصرف انرژی و آلاینده ها کاهش می یابد، اما تولید زباله های الکترونیکی و مصرف انرژی در مراکز داده چالش آفرین است. نتایج حاکی از ضرورت تقویت زیرساخت های دیجیتال، توسعه مهارت های نیروی کار، تدوین استانداردهای زیست محیطی و گسترش همکاری های بین المللی هم در زمینه توسعه فناوری و هم در زمینه حکمرانی و سیاستگذاری فناوری های نوظهور است. در ایران، توجه به نقش تحریم ها، کمبود زیرساخت ها، دانش و مهارت های نیروی انسانی و نابرابری های منطقه ای در سیاست گذاری برای گذار به صنعت ۴.۰ ضروری است.

کلیدواژه ها:

توسعه پایدار ، صنعت۴.۰ ، الزامات سیاستی ، فناوری های دیجیتال ، فراترکیب