مطالعه تطبیقی منصب حجابت در دو دوره ایران پیش از اسلام و قرون نخستین اسلامی

در این مقاله به مفهوم حاجب و حجابت در فرهنگ و تمدن ایرانی و اسلامی به طور اجمال پرداخته شده است. در آغاز معنای لغوی و اصطلاح شناسی حاجب و حجابت بیان شده و سپس به مفهوم و ریشه های حاجب و حجابت در فرهنگ و تمدن ایرانی پرداخته شده است. آنگاه به کند و کاو پایگاه حاجبی و حجابت در فرهنگ و تمدن اسلامی تا پایان قرون نخستین اسلامی به ترتیب سلسله های تاریخی پرداخته ایم. لازم به یادآوری است که بسیاری از شواهد تاریخی مربوط به این موضوع از دل آثار تاریخی استخراج شده و منابع مستقلی در موضوع حاجب و حجابت در ایران و اسلام نگاشته نشده است. بدین ترتیب با مرور آثار تاریخی هر دوره و کاوش در روایات گوناگون تاریخی می توان به چنین چشم اندازی از این مضمون رسید که حجابت و حاجبی چه نقش و جایگاهی در فرهنگ و تمدن اسلامی دارد. از این رو باید اذعان کرد: شماری از آثار مرتبط با این موضوع، در کنار سایر موضوعات این مقوله تاریخی، به حاجب و حجابت هم توجه کرده اند. مساله اساسی در این پژوهش آن است که حاجب و حاجبان چه جایگاهی در فرهنگ و تمدن اسلامی و ایرانی ایفا می کرده است؟ از چه وقت و با چه مقصودی شروع شده است؟ آیا این مفهوم در فرهنگ و تمدن اسلامی فی نفسه وجود داشته یا از فرهنگ و تمدن دیگری به عاریت گرفته شده است؟ در طول زمان چه نقشها و عملکردهایی را برعهده داشته است؟ در خلال این تحقیق خواننده با قوانین و آیین های حجابت و پرده داری و اصطلاحات و واژه های رایج و مربوط و نزدیک به این پایگاه در ایران و اسلام هم آشنا می شود.

کلیدواژه ها:

حجابت ، سدانت ، خرم باش ، سنکبان ، اندیمان کار