تحلیل حقوقی نقش مالیات بر ثروت در کاهش نابرابری های اقتصادی در نظام حقوق مالیاتی ایران

نابرابری اقتصادی در ایران به دلیل سیستم مالیاتی متمرکز بر درآمد و مصرف و غفلت از ثروت انباشته، تشدید شده است. این پژوهش مبانی قانونی، ظرفیت های نهادی و محدودیت های عملی معرفی مالیات جامع بر ثروت را در چارچوب حقوقی ایران ارزیابی می کند. با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی، اصول قانون اساسی، قوانین عادی و اسناد سیاست گذاری برای شناسایی پایه های هنجاری و موانع ساختاری بررسی شده اند. تحلیل ها نشان می دهد موانع اصلی اجرای مالیات بر ثروت کارآمد شامل فقدان قانون منسجم، مقررات پراکنده و موقت دارایی ها، ضعف سامانه های شناسایی و ارزش گذاری دارایی ها و نگرانی ها پیرامون حقوق مالکیت خصوصی است. با این حال، تفسیر قانون اساسی تایید می کند که مالیات بر ثروت، مشروط به هم راستایی با اصول عدالت مالیاتی و تناسب بار مالیاتی، از مشروعیت قانونی کافی برای ترویج عدالت اجتماعی برخوردار است. در نتیجه، این مطالعه یک چارچوب مشروعیت سه گانه (عدالت اجتماعی، اقتدار حاکمیتی و تناسب) توسعه داده و یک مدل اجرای تدریجی با اولویت دهی به ثروت های بسیار کلان و غیرمولد پیشنهاد می کند. این یافته ها مبنایی هنجاری و نهادی برای تدوین قانون جامع مالیات بر ثروت در ایران ارائه داده و نظام مالیاتی را به سمت توزیع عادلانه تر ثروت سوق می دهد.

کلیدواژه ها:

مالیات بر ثروت ، عدالت مالیاتی ، نابرابری اقتصادی ، نظام حقوق مالیاتی ایران ، بازتوزیع درآمد