<span lang="AR-SA">شناسایی عوامل کلیدی موثر بر کاهش تاب آوری لرزه ای مناطق پیراشهری با تاکید بر ابعاد رشد و توسعه شهری (موردمطالعه: بجنورد)

مناطق پیراشهری بجنورد به دلیل رشد و توسعه شهری، با چالش های فزاینده ای در زمینه تاب آوری لرزه ای روبرو هستند. این مطالعه به بررسی جامع عوامل موثر بر این تاب آوری، با تاکید بر ابعاد مختلف رشد و توسعه شهری، می پردازد. هدف اصلی، ارائه درکی عمیق از پیچیدگی های موجود و تعیین مسیرهایی برای بهبود وضعیت در این مناطق است. این پژوهش یک مطالعه کاربردی با رویکرد کیفی است که به روش پیمایشی توصیفی-تحلیلی انجام شده است. داده ها از طریق مطالعات اسنادی، کتابخانه ای و مصاحبه های میدانی با ۳۵ نفر از مدیران و متخصصان شهرستان بجنورد (به روش نمونه گیری هدفمند تا رسیدن به اشباع نظری) گردآوری شد. تحلیل داده ها با روش گراندد تئوری (نسخه استراوس و کوربین) انجام شد که شامل مراحل کدگذاری باز، محوری و انتخابی بود. مصاحبه های ۶۰ تا ۹۰ دقیقه ای ضبط، پیاده سازی و با الگوی پارادایمی (علی، زمینه ای، مداخله گر) دسته بندی شدند تا نظریه ای مبتنی بر داده ها استخراج شود. نتایج نشان داد که کاهش تاب آوری لرزه ای مناطق پیراشهری بجنورد تحت تاثیر سه دسته عوامل کلیدی قرار دارد: عوامل علی (مانند مهاجرت، ترس از کاهش ارزش ملک و تنش های محلی)، عوامل زمینه ای (شامل معماری سنتی غیرمقاوم، گسل های فعال و عدم سرمایه گذاری در زیرساخت ها) و عوامل مداخله گر (نظیر ضعف های مدیریتی، اجرایی و مشکلات در مدیریت بحران). این عوامل به صورت شبکه ای و همزمان عمل کرده و به تضعیف پایداری لرزه ای این مناطق منجر شده اند. بنابراین، بهبود تاب آوری لرزه ای بجنورد نیازمند برنامه ریزی جامع و هماهنگ در ابعاد اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی، مدیریتی و زیرساختی است.

کلیدواژه ها:

کاهش تاب آوری ، مناطق پیراشهری ، رشد و توسعه شهری ، بجنورد.