عنوان بررسی ویژگی های معنایی و نحوی زورگویی سایبری در اینستاگرام و ایکس: کاربران ایرانی

زورگویی سایبری به عنوان یکی از چالش های آسیب زای فضای مجازی، با گسترش روزافزون استفاده از شبکه های اجتماعی در سطح جهانی و به ویژه در ایران، اهمیت مضاعفی یافته است. این پدیده می تواند آثار مخربی بر قربانیان داشته باشد. پژوهش حاضر با هدف تحلیل ویژگی های زبانی، معنایی (مانند واژگان توهین آمیز، استعاره های تحقیرآمیز، مضامین غالب) و نحوی (مانند ساختار جملات، کاربرد علائم نگارشی، حذف یا ابهام عامل) در محتوای زورگیرانه تولید شده توسط کاربران ایرانی در دو پلتفرم محبوب اینستاگرام و ایکس (توییتر سابق) انجام پذیرفت. داده های پژوهش شامل مجموعه ای از ۵۰۰ پست و نظرات مرتبط با آن ها (۲۵۰ نمونه از هر پلتفرم) بود که با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند و بر اساس معیارهای مشخص نشان دهنده پتانسیل زورگویی سایبری، طی بازه زمانی مشخصی گردآوری شدند. تحلیل داده ها با بهره گیری از روش تحلیل محتوای کیفی با رویکرد رمزگذاری مضمون و با پشتیبانی نرم افزار تحلیل داده های کیفی MAXQDA صورت گرفت. همچنین، از ابزارها و مفاهیم زبان شناسی پیکره ای برای شناسایی الگوهای تکرارشونده استفاده شد. یافته های کلیدی نشان داد که واژگان با بار معنایی جنسیت محور (حدود ۴۵ درصد از کل واژگان توهین آمیز شناسایی شده) و همچنین استفاده مکرر و تاکیدی از علائم نگارشی خاص (به ویژه علامت تعجب چندگانه !!! در ۶۵ درصد موارد) نقش برجسته ای در ساخت و تشدید فضای پرخاشگرانه دارند. علاوه بر این، مشاهده شد که در بخش قابل توجهی از محتوا (حدود ۷۰ درصد)، ساختارهای نحوی فاقد فعل معلوم یا با فاعل مبهم (مانند جملات مجهول یا حذف فاعل) به منظور پنهان سازی هویت فرد زورگو یا کاهش مسئولیت مستقیم به کار گرفته می شود. این نتایج بر ضرورت حیاتی توسعه و بومی سازی الگوریتم ها و ابزارهای تشخیص خودکار زورگویی سایبری تاکید دارد؛ ابزارهایی که قادر باشند نشانگرهای زبانی خاص فرهنگ و زبان فارسی در جامعه ایرانی را به دقت شناسایی و تحلیل کنند.

کلیدواژه ها:

زورگویی سایبری ، تحلیل معنایی ، ساختار نحوی ، کاربران ایرانی ، تحلیل محتوا