تحلیل مکالمات دادگاه بر مبنای نشانگر های کاربردشناختی ادب و بی ادبی

همگام با پیشرفت های نظام قضایی، زبان دادگاه و شیوه سخن گفتن در بافت حقوقی نیز با تغییر و تحولاتی همراه شده است. این حوزه نوین زبانی، بستر ارزشمندی جهت بررسی نظریه های زبان شناسی و میزان تطبیق پذیری آنها را در عرصه حقوق فراهم می آورد. در همین راستا، این مقاله قصد دارد بصورت تطبیقی نشانگر های ادب و بی ادبی نظریه براون و لوینسون (۱۹۸۷) و کالپپر (۱۹۹۶) را در مکالمات قضات و متهمان بررسی نموده و چکونگی نمود این نشانگرها و میزان تقید و بی قیدی این دو گروه از دادرسی را نسبت به این مقولات مشخص نماید . به همین منظور، ۱۵ فایل تصویری مربوط به جلسات علنی محاکم کیفری ایران بصورت نمونه گیری در دسترس از تارنمای آپارات برداشت شد و پس از پیاده سازی، مورد تحلیل کمی و کیفی قرار گرفت. نتایج آمار توصیفی و استنباطی نشان می دهد که قضات و متهمان در شکل گیری کلام مودبانه، بیشترین بسامد را در نشانگر «رعایت فاصله اجتماعی» داشته اند. همچنین در خصوص نقض اصول ادب مشخص شد که نشانگر «عدم رعایت ادب سلبی» بالاترین میزان تکرار را در مکالمات قضات و نشانگر «عدم رعایت روابط قدرت» بیشترین میزان بسامد را در کلام متهمان داشته اند. بعلاوه نتایج نشان می دهد که قضات بجز در نشانگر «رعایت ادب ایجابی»، در مراعات سایر نشانگرها دارای اختلاف معنادار با متهمان هستند. متهمان نیز در نقض تمامی انشانگرها دارای اختلاف چشمگیر با قضات می باشند. دلیل پایبندی بیشتر قضات به اصل ادب را می توان با مسئله حفظ وجهه و قدرت مرتبط دانست.

کلیدواژه ها:

ادب ، بی ادبی ، تحلیل مکالمه ، کاربردشناسی ، نشانگر