استخراج مجموع دادگان گویش شیرازی: رویکرد شناختی

چکیدهاین پژوهش با هدف استخراج مجموع دادگان برای گویش شیرازی با رویکردی شناختی صورت گرفته است. منابع این پیکره از طریق نقد یک فرهنگ گویش شیرازی بر مبنای مفهوم مقوله های شناختی، بررسی روابط معنایی بین مدخل های این فرهنگ و بسط فهرست واژه ها از طریق مصاحبه با گویشوران شیرازی به دست آمد. مقوله بندی شناختی در دو سطح مقوله های شناختی اصلی و روابط معنایی صورت گرفت. مقوله های شناختی اصلی به سه مقوله مستقل اشیاء، فضا و کنش تقسیم شدند که سطح عینی این مقوله ها را تشکیل دادند. تعامل نسبی این مقوله ها با هم مقوله شناختی رویداد را در سطحی انتزاعی شکل داد. مقوله های شناختی اصلی فیزیکی و انتزاعی به تفکیک مقوله های واژگانی تعیین شدند. این مقوله ها به ترتیب بسامد در پیکره عبارت اند از: مقوله واژگانی اسم (۸۹۹ واژه)، صفت (۲۴۴ واژه)، فعل (۷۷ واژه)، ضمایر و حروف (۳۶ واژه) و قید (۲۸ واژه). در نهایت، حدود ۱۳۲۰ واژه پایه برای گویش شیرازی به دست آمد که می توان از طریق انجام مصاحبه و تهیه پرسشنامه های نظام مند بر تعداد این واژه ها در شیرازی امروز افزود. مقوله های واژگانی این پیکره تا حد امکان از میان واژه های بسیط و مشتق انتخاب شده اند و فعل های چندجزئی و فعل های مرکب در این فهرست منظور نشده اند. این قبیل فعل ها را می توان با توجه به ساختار واژگانی آن ها، در بخش خردساختار فعل های بسیط، اسم، صفت یا حروف اضافه درج و تعریف کرد.

کلیدواژه ها:

واژه های پایه ، فرهنگ نویسی ، زبان شناسی پیکره ای ، گویش شیرازی ، مقوله بندی شناختی